February 26, 2013

የ5ቱ እጩ ፓትርያርኮች አጭር የሕይወት ታሪክ


(MK Website/ PDF http://bit.ly/YwKqd1):- የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን 6ኛውን ፓትርያርክ ለመምረጥ በዝግጅት ላይ እንደምትገኝ ይታወቃል፡፡ በዚህም መሠረት ቅዱስ ሲኖዶስ አስመራጭ ኮሚቴ በመሠየም እጩ ፓትርያርኮችን ለመምረጥ ብፁዐን ሊቃነ ጳጳሳት፤ ከካህናት፤ ከሰንበት ትምህርት ቤቶች፤ ከማኅበረ ቅዱሳን፤ እንዲሁም ከምእመናን ጥቆማ እንዲያካሔዱ ተደርጓል፡፡ በተካሔደው ጥቆማ መሠረት አስመራጭ ኮሚቴው ጥቆማውን በግብአትነት በመጠቀም አምስት ሊቃነ ጳጳሳትን በእጩነት በማቅረብ የካቲት 16 ቀን 2005 ዓ.ም ለቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባኤ አቅርቧል፡፡ የቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባኤም ከየካቲት 16 – 18 ቀን 2005 ዓ.ም. ድረስ ውይይት በማካሔድ አምስቱም ሊቃነ ጳጳሳት በእጩነት እንዲቀርቡ አጽድቋል፡፡


የካቲት 21 ቀን 2005 ዓ.ም. ለሚካሔደው የ6ኛው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ የፓትርያርክ ምርጫ የቀረቡት ብፁዐን ሊቃነ ጳጳሳት፡-  ብፁዕ አቡነ ማትያስ በኢየሩሳሌም የኢትዪጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳማት ሊቀ ጳጳስ፤ብፁዕ አቡነ ኤልሳዕ የሰሜን ጎንደር ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ፤ ብፁዕ አቡነ ዮሴፍ  የባሌ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ፤ ብፁዕ አቡነ ሕዝቅኤል የምዕራብና የደቡብ አዲስ አበባ፤ የከፋ ቤንች ማጂ አህጉረ ስብከት ሊቀ ጳጳስና የቅዱስ ሲኖዶስ ዋና ጸሐፊ፤ ብፁዕ አቡነ ማቴዎስ የወላይታና ዳውሮ አህጉረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ናቸው፡፡ በዚህም መሠረት አጭር የሕይወት ታሪካቸውን እንደሚከተለው እናቀርባለን፡:

ብፁዕ አቡነ ማትያስ


የቀድሞው የአባ ተክለማርያም ዐሥራት የአሁኑ ብፁዕ አቡነ ማትያስ በ1934 ዓ.ም ተወለዱ፡፡ ቅዳሴ፣ ዜማ፣ ቅኔ፣ ባሕረ ሐሳብ፣ የመጻሕፍተ ሐዲሳት ትርጓሜ ተምረዋል፡፡ በ1948 ዓ.ም ከብፁዕ አቡነ ማርቆስ ዲቁናን ጮኸ ገዳም ተቀብለዋል፡፡ ከመ/ር ዐሥራተ ጽዮን ኰኲሐ ሃይማኖት መአረገ ምንኩስናን አግኝተዋል፡፡ በ1955 ዓ.ም በ1969 ዓ.ም ከብፁዕ አቡነ መቃርዮስ መአረገ ቁምስናን ተቀብለዋል፡፡

በጮኸ ገዳም በቄሰ ገበዝነት፣ በመጋቢነት በልዩ ልዩ ገዳማዊ ሥራ አገልግለዋል፡፡ በገዳሙ ውስጥ በነበራቸው ቆይታ ሐዲስ ኪዳንን አስተምረዋል፡፡ ከ1964 -- 68 ዓ.ም በቅድስት ሥላሴ ካቴድራል በቅዳሴና በልዩ ልዩ አገልግሎቶች ተመድበው አገልግለዋል፡፡ ከ1968 ዓ.ም ጀምሮ ለሦስት ዓመታት የብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ተክለ ሃይማኖት አቡነ ቀሲስና ምክትል ልዩ ጸሐፊ በመሆን ሠርተዋል፡፡ ጥር 13 ቀን 1971 ዓ.ም በብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ተክለ ሃይማኖት አንብሮተ እድ ብፁዕ አቡነ ማትያስ በኢየሩሳሌም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳም ኤጲስ ቆጶስ ሆነው ተሹመዋል፡፡ በአሁኑ ሰዓትም በኢየሩሳሌም የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ገዳም ሊቀ ጳጳስ ናቸው፡፡

ብፁዕ አቡነ ኤልሳዕ

 የቀድሞው አባ ኅሩይ ወልደ ሰንበት የአሁኑ ብፁዕ አቡነ ኤልሳዕ በ1930 ዓ.ም ተወለዱ ጸዋትዎ ዜማ፣ ቅኔ፣ ትርጓሜ መጻሕፍት፣ ፍትሐ ነገሥት፣ ባሕረ ሐሳብና ሐዲስ ኪዳንን ተምረዋል፡፡ በ1945 ዓ.ም ከብፁዕ አቡነ ሚካኤል ዲቁና በ1964 ዓ.ም ምንኩስናን በደብረ ሊባኖስ ገዳም ተቀብለዋል፡፡ በ1965 ዓ.ም ከብፁዕ አቡነ ሚካኤል ቅስና በ1969 ዓ.ም ከብፁዕ አቡነ ሰላማ ቁምስናን ተቀብለዋል፡፡ በደብረ ጽጌ ገዳም በመዘምርነትና በቅዳሴ አገልግለዋል፡፡ ጥር 13 ቀን 1971 ዓ.ም  በብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ተክለ ሃይማኖት አንብሮተ እድ የከፋ ሀገረ ስብከት ኤጲስ ቆጶስ ተብለው ተሹመዋል፡፡ በአሁኑ ሰዓት የሰሜን ጎንደር  ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ናቸው፡፡

ብፁዕ አቡነ ዮሴፍ
ነሐሴ  16  ቀን  1944  ዓ.ም  በሰሜን  ሸዋ  ክፍለ  ሀገር  በሸኖ አውራጃ  ልዩ  ስሙ  ጨቴ  ጊዮርጊስ  በተባለው  ቦታ ተወለዱ፡፡ የቀድሞ ስማቸው  ቆሞስ  አባ ኀይለጊዮርጊስ ኀይለ ሚካኤል ይባላል፡፡ ፊደል የቆጠሩት ዜማን የተማሩት ቅኔን የተቀኙት በሀፋፍ ማርያም በኢቲሳ ደብረ ጽላልሽ ገዳም ነው፡፡ ቅዳሴን በዳግማዊ ምኒሊክ መታሰቢያ የቀሳውስት ማሠልጠኛ ት/ቤት ተምረዋል፡፡ በሰዋሰወ ብርሃን ቅዱስ ጳውሎስ መንፈሳዊ ት/ቤት ለ4 ዓመታት ተምረው በዲፕሎማ ተመርቀው ዘመናዊ ት/ርታቸውን እስከ 12ኛ ክፍል በማጠናቀቅ በምዕራብ ጀርመን እሸት ኬርከሌ መንፈሳዊ ት/ቤት ስለ ገዳማት አስተዳዳር አጥንተዋል፡፡ ሐምሌ 5 ቀን 1991 ዓ.ም. በብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ አንብሮተ እድ ብፁዕ አቡነ ዮሴፍ የምዕራብ ሐረርጌ ሀገረ ስብከት ጳጳስ ተብለው ተሹመዋል፡፡ በአሁኑ ሰአት የባሌ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ናቸው፡፡
ምንጭ፡- ዜና ቤተ ክርስቲያን 31ኛ የዓመት ቁ.3፣ ጥር 4 ቀን 1971 32ኛ ዓ.ም ቁ.4


ብፁዕ አቡነ ሕዝቅኤል


የቀድሞ ስማቸው መልአከ ምሕረት አባ ሀብተ ማርያም ይባላል፡፡ ግንቦት 7 ቀን 1946 ዓ.ም በደቡብ ወሎ አማራ  ሳይንት ልዩ ስሙ ደብረ ብርሃን ለንጓጥ ሥላሴ ተወለዱ፡፡ አባታቸው ግራ ጌታ መኮንን ኀይሉ እናታቸው ወ/ሮ አታላይ ደርሰህ ይባላል፡፡ ዜማ፣ አቋቋም፣ ቅኔ፣ ፍትሐ ነገሥት ትርጓሜ ተምረዋል፤ የቅኔ መንገድ ከነአገባቡ ተምረው በመምህርነት ተመርቀዋል በ1956 ዓ.ም ከብፁዕ አቡነ ገብርኤል ዲቁና ተቀብለዋል፡፡

ጳጉሜን 3 ቀን 1981 ዓ.ም በደብረ ሊባኖስ ገዳም ሥርዓተ ምንኩስና ፈጽመዋል፡፡ ኅዳር 12 ቅን 1982 ዓ.ም የቅስና ማዕረግ ከብፁዕ አቡነ ሳዊሮስ፤ ከብፁዕ አቡነ ቄርሎስ መዓርገ ቁምስና ተቀብለዋል፡፡  ከ1982 – 87 ዓ.ም በአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት በደብረ ሰላም ቅዱስ እስጢፋኖስ በጽርሐ ጽዮን ጎላ ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን የመጽሐፍ መምህር ሆነው አገልግለዋል፡፡ ከሠኔ 20 ቀን 1987-1990 ዓ.ም በምሥራቅ ሐረርጌ ሐደሬ ጤቆ መካነ ሥላሴ ደብር፣

ከየካቲት 1990-93 ዓ.ም የድሬዳዋ ደብረ ምሕረት ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን፣ ከሠኔ 1 ቀን 1993 ዓ.ም - ሐምሌ 1 ቀን 1994 ዓ.ም ጀምሮ ለጵጵስና መአርግ እስከ በቁበት ዘመን በአዲስ አበባ ቦሌ ደብረ ምጽላል እግዚአብሔር አብ ቤተ ክርስቲያን አገልግለዋል፡፡ ከሐምሌ 1 ቀን 1994 ዓ.ም የሰሜን ወሎ ደብረ ሮሐ ቅዱስ ላሊበላ ገዳም አስተዳዳሪ ሆነው አገልግለዋል፡፡ ነሐሴ 22 ቀን 1997 ዓ.ም በብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ አንብሮተ እድ ብፁዕ አቡነ ሕዝቅኤል የከፋ ሀገረ ስብከት ጳጳስ ተብለው ተሹመዋል፡፡ በአሁኑ ሰዓት የምዕራብና ደቡብ አዲስ አበባ ፤ የከፋ ሸካ ቤንች ማጂ አህጉረ ስብከት  ሊቀ ጳጳስና የቅዱስ ሲኖዶስ ጸሐፊ ሊቀ ጳጳስ ናቸው፡፡

ብፁዕ አቡነ ማቴዎስ
በ1955 ዓ.ም በሰሜን ሸዋ በምንጃር ሸንኮራ ወረዳ ልዩ ስሙ ምንታምር ቀበሌ ከአቶ ጌታነህ የኋላሸትና ከወ/ሮ አምሳለ ወርቅ
ማሞ ተወለዱ፡፡


አቋቋም፣ ቅኔ ከነአገባቡ ቅዳሴ ኪዳን አንድምታ፣ ዜማ፣ ሠለስት፣ አርያም፣ ጾመ ድጓ፣ ቁም ዜማ ተምረዋል፡፡ በ1969 ዓ.ም ከብፁዕ አቡነ መቃርዮስ ዲቁና ተቀብለው ቅስና ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል ተቀብለዋል፡፡ በ1975 ዓ.ም በደብረ ዝቋላ አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ገዳም ሥርዓተ ምንኩስና ፈጽመዋል፡፡ በሰዋሰው ብርሃን ቅዱስ ጳውሎስ መንፈሳዊ ትምህርት ቤት ለ4 ዓመታት ያህል ተምረው በዲፕሎማ ተመርቀዋል፡፡ በሆላንድ ሆህ እስኩለ የቲዎሎዲ ትምህርት ቤት ገብተው ለ4 ዓመታት ተምረው በቲኦሎጂ የመጀመሪያ ዲግሪ ተቀብለዋል፡፡

በሰሜን ሸዋ ሀገረ ስብከት በሰበካ ጉባኤ አደራጅነት፣ በሰ/ት ቤት ሓላፊነት፣ አ/አ ሀገረ ስብከት ሸሮ ሜዳ መንበረ ሥላሴ ቤተ ክርስቲያን በሰባኪነት፣ በሐረር ደብረ ገነት መድኀኔዓለም ቤተ ክርስቲያን በአ/አ ሀገረ ስብከት በአቃቂ መድኀኔዓለም በአስተዳዳሪነት በቃሊቲ ቅዱስ ገብርኤል በሳሎ ደብረ ፀሐይ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን በመካነ ሰማዕት ቅዱስ ቂርቆስ ደብርና በሐረር ደብረ ገነት መድኀኔዓለም አብያተ ክርስቲያናት በአስሪተዳዳሪነት አገልግለዋል፡፡ በውጭ ሀገር በአሜሪካ ዳላስ ቅዱስ ሚካኤል በአውሮፓ ሲውዘርላንድ በጀኔሻ፣ በሎዛን፣ በዙሪክና በበርንባዝል ከተሞች ባሉ አድባራት በቀዳሽነትና በሰባኪነት አገልግለዋል፡፡

ነሐሌ 22 ቀን 1997 ዓ.ም በብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ አንብሮተ እድ ብፁዕ አቡነ ማቴዎስ የዋግ ሕምራ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ሆነው ተሾሙ፡፡ በአሁኑ ሰዓት የየወላይታና ዳውሮ አህጉረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ናቸው፡፡

በዲ/ን ኅሩይ ባየ
http://www.eotcmk.org/site/index.php/-mainmenu-24/--mainmenu-26/1217-5

18 comments:

Anonymous said...

For some of the candidates I didn't see their birth place. Why?

Anonymous said...

It's a shame that for some of the Holy Fathers their birth place is not mentioned. Why? I ask that we please realize that we are all children of Christ and proud Ethiopians.

Anonymous said...

I will simply call them actors of the weyane drama!I grew up in sunday schools since childhood. I knew none of them doing something good for the community.I rather know many fathers from Egypt by name.

Anonymous said...

Dej Selam why u guys cofuse us last time u said "we don"t support the election" but now u guys r the first person to appricate WHY WHY WHY

Anonymous said...

ቤተ ክርስቲያኒቱ ተስፋ እንደሌላት በእናንተ ታወቀ። ብላችሁ ብላችሁ ምርጫውን ለጆሮአችን ታለማምዱት ገባችሁ፣ ደጀሰላም አሁንም ግን መጨረሿችሁን ብጹዕ ወቅዱስ አባታችን በሚል ልታሳርጉት እንዳይሆን ብቻ

Anonymous said...

ሰላም ለደጀ ሰላም ይሁን። የሰላም እርቁ ማለት በቤተ ክርስቲያኗ በተሰደዱት ጳጳሳት መካከል ከተጨናገፈ በኋላ ለተወሰኑ ጊዜያት በጣም የቀዘቀዘ ስሜት እንደታየባችሁ እኔም ሆንኩ የማውቃቸውም ሀሳቡን የሚጋሩ ጥቂትም አልነበሩም። የሆነ ሆኖ ግን አሁን በቅርቡ የምታስነብቡት ሁሉ መልካምና እውነትን የሚይሳይና ስነ ሥርዓት የተሞላበት አቀራረብ በመሆኑ በዚሁ ቀጥሉ እላለሁ። ለምሳሌ ያህል በዛሬው እለት ያስነበባችሁት የእጩ ፓትርያርኮች አጭር የሕይወት ታሪክ በሚል ማለቴ ነው አገላለጹ ስነ ሥርዓት የተላበሰ በመሆኑ የተሰማኝ ስሜት ላቅ ያለ ነው። አንድ ሰው ስለ እናቱ አስከፊ ገጽ አባዝቶ ቢያውራ በሰው ሰውኛው ማለቴ ነው ተናጋሪውን የሚያስከብረው ሳይሆን የሚያቃልለው ነው እንጂ ምን አልባት ደስ የሚለው ወገን የቤተ ሰቡን ውድቀት የሚፈልግውን ወገን ብቻ ነው። ይህ እንኳን በዚህ መልኩ የሚታይ ከሆነ የእናት ቤተ ክርስቲያን ከዚህ ምንኛ ይበልጥ? ስለዚህ አቀራረብ ወሳኝነት አለውና እናንተም ከዚህ በፊት በምታቀረቡት ብዙ የተማማርንበት ስለሆነ አቀራረባችሁ ደረጃውን የጠበቀ ቢሆን መልካም ነውና በዚሁ ቀጥሉበት እላለሁ። ይህን ያልኩበት ዋናው ምክንያት ሁሉ ነገር በጊዜው ያልፋል ታረክ ግን ቀሪ ነውና ነው።
የቤተ ክርስቲያን ልጅነትም የሚመዘነው በሥነ ምግባር ነውና ይህንንም ልንረሳው አይገባም። "ኢትዮጵያ ታበጽሕ እደዊሃ ሀበ እግዚአብሔር" አንርሳ የማይረሳ ነውና።

Anonymous said...

yes ahunm ahunm sinodos yalew ethiopia new enam meseretun eskemiyaseda egziabher egna bekdist ager yalewun sinodos esum ethiopia yemisomewun new mekebel yalebn esuw new wede andinet yemiyametan yeweyanenm hayl yemnsebrew endeziya new engi sinodos tesedual eyaln aydelem manm man ywuta menberu lay kuami sew yelem ketarik endemnredaw amlak kalfekede ymishomut andken mader aychilum

Anonymous said...

ሰላም የሌለው ሴኖዶስ እየተመሰረተ ነው። ክርቶስ ሰላም ነው፤ ሰላምን ከሁሉ የበለጠ ይመርጣል፤ ለሰላምና ፍቅር ሲል በደንጋይ ልትወገር የነበረችዋን ሴት ምረት አደረገላት።
ከሁሉ በፊት እርቅ ሰላሙ መቅደም አለበት። ዶግማዋ አንድ እስከሆነ ድረስ ቤተ ክርስቲያናችን በቀኖና ምክንያት ተከፍላ አትቀመጥም። እርቅ ሰላም ሳየወርድ በሁለቱም ሴኖዶስ ምንም አይነተ የፓትርያርክ ምርጫ መደረግ የለበትም።

Anonymous said...

Thank you , Deje Selamawian:
May God be with you and bless your work.

Anonymous said...

የአባ ማትያስን የትግራይ ተወላጅነት ለመደበቅ የብጹዕ አቡነ ኤልሳዕ የትውልድ ቦታ መታለፉ ለመቀናጆነት ይሆን ያሳዝና ል

Anonymous said...

ምርጫ ሳይካሄድ ውጤቱ አስቀድሞ የሚታወቅባት አገር ብትኖር ድንቂቱ ኢትዮጵያ ናት!!
ያውም የሃይማኖት መሪ!!

የምትጠብቀው የተለየ ነገር ከሌለ ምንም ነገር አያበሳጭህም የሚባለው ለካስ ለዚህ ነው::

Anonymous said...

how could you forget to tel us the birth place of the will be patriarch abune Mathias? if you don`t have the information I can give you. he was born in Tigray. I wish you didn`t mention about any one of them at all as it is not important for a spiritual leader. by the way when I heard that he is replacing aba paulos it reminds me of the replacement of yihuda by mathias in the Bible. what a coincidence.

Anonymous said...

Abune Merkoriwos Nachewu Higawiwu ye Ethiopia Ortodox Tewahido Betekristiyan Patriayark. Hayalu Amlak
Firdun setoal, Teamiratun Asayitoal

Anonymous said...

this is good but we forget, abune qerlos and abune tomas, and endrias.

Anonymous said...

Thank you dejeselam. God bless Ethiopia!

hailu said...

THIS IS FARCE!
THIS IS NOT A SPIRITUAL ELECTION BY ANY STANDARD.
A SHAMEFUL DRAMA ORCHESTRATED BY THE TPLF AND GOVERNMENT OF ATHIESTS AND MENAFKANS TO WEAKEN THE EOTC.

THE LEGITIMATE PATRIARCH REMAINS HIS HOLINESS ABUNE MERKORIOS.

Please read the following from the Holy Synod at
http://www.eotcholysynod.info/News/The_Legitimate_EOTC_Holy_Synod_Press_Release.pdf

Anonymous said...

በአስመራጭ የኮሚቴ አባላት፤ በተመራጭ አባቶቻችን ላይ እግዚአቢሔር በመካከላቸው ይገኝ። አሜን

Melaku said...

In the first place, should there be a "selection" or an "election" like Governments do!?Can some one clarify?

Blog Archive

የአቡነ ጳውሎስ "ሐውልተ ስምዕ"

ነጻ ፓትርያርክ ምርጫ ቢሆን ኖሮ ማንን ይመርጡ ነበር? እንበልና ሁሉም ነገር ሥርዓቱን ጠብቆ የተከናወነ የእጩዎች ምርጫ ቢሆን ኖሮ፣ አሁን የምናነሣቸው ጉድለቶች ባይኖሩ ኖሮ፣ 6ኛው ፓትርያርክ እንዲሆን የምትመርጡት ማንን ነበር? (ማሳሰቢያ፦ አሁን ያለው ክፍፍል እና የመንግሥት ተጽዕኖ ባይኖር ኖሮ ተብሎ የሚመለስ ጥያቄ ነው። የምን “ባይኖር ኖሮ ነው” የሚል አስተያየት ካለዎትም እናከብራለን።)