September 30, 2012

የመስቀል በዓል “ግዙፍነት ከሌላቸው የዓለም መንፈሳውያን ሀብቶች” ተርታ ሊመዘገብ ይችላል


  • ከኢትዮጵያ የመጀመሪያው ግዙፍነት የሌለው ዓለም አቀፍ ቅርስ የመኾን ዕድሉን ካገኘ በዩኔስኮ ዓለም አቀፍ ጥበቃና ክብካቤ ይደረግለታል
  • የአ/ /ስብከት አንዳንድ ሓላፊዎች ለዘንድሮው የመስቀል ደመራ በዓል የሰጡት ትኩረት አከባበሩን በማዳከም የወቅቱን የቅ/ሲኖዶስ አመራር የማስነቀፍ ዓላማ እንደነበረው ተጋልጧል
  • በመስቀል ደመራ በዓል አከባበር ፖሊስ በማኅበረ ቅዱሳን መዘምራንና አባላት ላይ ያካሄደው ፍተሻና በኅትመቶች ሽያጭ ላይ የተደረገው እገዳ ተቃውሞ ገጥሞታል፤ 
  • የአቶ መለስ ዜናዊ 40 ቀን ተዝካር በታላቁ ቤተ መንግሥትና በጠ//ክህነት ይደረጋል፤ 
(ደጀ ሰላም፤ መስከረም 14/2004 ዓ.ም፤ ሰምቴፕር 24/2012/ READ IN PDF):- የመስቀል - ደመራ በዓል አከባበር በዓለም ግዙፍነት ከሌላቸው ቅርሶች መካከል አንዱ ኾኖ እንዲመዘገብ ሲደረግ የቆየው ጥረትበመልካምና ቅደም ተከተሉን በጠበቀ መንገድ ላይ እንደሚገኝ በመጪው ዓመት ኅዳር ወርም ኢትዮጵያ ለዩኔስኮ ያቀረበቻቸው ማስረጃዎች ተቀባይነት አግኝተው የመስቀል - ደመራ በዓል የመጀመሪያው ግዙፍነት የሌለው ዓለም አቀፍ ኢትዮጵያዊ ቅርስ (World Intangible Heritage) ኾኖ እንደሚመዘገብ በባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር የቅርስ ጥናትና ጥበቃ ባለሥልጣን አስታወቀ፡፡


የባለሥልጣኑን ኢንታንጀብል ሄሪቴጅስ ከፍተኛ ባለሙያ አቶ ገዛኽኝ ግርማን ጠቅሶ የፋና ብሮድካስት ኮርፖሬት ዜና መጽሔት እንደዘገበው÷ ከተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (UNESCO) ስድስት የቅርስ ማስመዝገቢያ መስፈርቶች ዋነኛ በኾነው አይ..ኤች - 02 የተሰኘ የጥያቄ ማቅረቢያ ቅጽ አማካይነት ስለ መስቀል በዓል ሰፊ መረጃ ተሰጥቷል፡፡ የጥያቄ ማቅረቢያ ቅጹ ከያዛቸው 24 ያህል ጥያቄዎች መካከል÷ ስለ መስቀል በዓል ታሪካዊ አመጣጥና የአከባበር ሂደት፣ በዓሉ ለማኅበረሰቡ ስለሚያበረክተው ባህላዊና ማኅበራዊ ፋይዳ፣ ሕዝቡ ቅርሱን ጠብቆ ያቆየበት መንገድና የኅብረተሰቡ ተሳትፎ ምን እንደሚመስል፣ መንግሥት ቅርሱን ጠብቆ ለማቆየት እያደረገ ያለው ጥረት የመሳሰሉት ነጥቦች እንደሚገኙበት ተመልክቷል፡፡

ባለሥልጣኑ ስለ መስቀል - ደመራ በዓል ለዩኔስኮ በላከው መረጃ በትግራይ፣ አማራ፣ ኦሮሚያና ደቡብ ክልሎች የተካሄዱት የመስክ ጥናቶች በጥንቃቄ የተተነተኑበት ሲኾን ይህም የበዓል አከባበሩን ገጽታ በሚያሳዩ በርካታ ፎቶግራፎችና የዐሥር ደቂቃ ቪዲዮ ክሊፕ የተደገፈ መኾኑን ከፍተኛ ባለሙያው ለዜና መጽሔቱ አስረድተዋል፡፡ ዩኔስኮ ሰነዶቹን ለማባዛትና ጥናትና ምርምር ለማካሄድ ጥያቄ አቅርቦ ፈቃድ መሰጠቱን ያመለከቱት አቶ ገዛ÷ ከመጪው ታኅሣሥ እስከ ሰኔ ወር በመረጃዎቹ ላይ የሚካሄደው ተጨማሪ ግምገማ ኢትዮጵያ ለድርጅቱ ያቀረበችው ጥያቄ ተቀባይነት ማግኘት አለማግኘቱ ከታወቀ በኋላ በመጪው ዓመት ኅዳር ወር የመስቀል በዓል የመጀመሪያው ግዙፍነት የሌለው ዓለም አቀፍ ኢትዮጵያዊ ቅርስ ኾኖ ይመዘገባል ተብሎ እንደሚጠበቅ ገልጸዋል፡፡

የመስቀል - ደመራ በዓል በዓለም ቅርስነት መመዝገቡ ስለሚያስገኘው ፋይዳ የዘረዘሩት ከፍተኛ ባለሙያው ስለ መስቀል በዓል በዩኔስኮ ድረ ገጽ ላይ መለቀቁ፣ ዩኔስኮ የመስቀል በዓል ዓለም አቀፍ ጥበቃና ክብካቤ እንዲያገኝ የተለያዩ ድጋፎችን ማድረጉ ለአገራችን ከፍተኛ የቱሪስት መስሕብነትና ኢኮኖሚያዊ ጥቅም እንደሚያስገኝላት አመልክተዋል፡፡

የቀድሞው ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ ባለፉት ሁለት ዓመታት በተከበረው የመስቀል ደመራ በዓል ላይ የመስቀል በዓል ዓለም አቀፍ መንፈሳዊ ሀብት ኾኖ እንዲመዘገብ ጥሪ ሲያደርጉ መቆየታቸው መዘገባችን ይታወሳል፡፡ ከዚያም በመነሣት ባለሥልጣኑ ሲያደርግ በቆየው ጥረት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሐዶ ቤተ ክርስቲያን ቀጥተኛ ተሳታፊ እንደኾነች ዜና መጽሔቱ ዘገባ ላይ ተመልክቷል፡፡

በቤተ ክርስቲያናችን ከመስከረም 16 – 24 ያለው አንድ ሳምንት የመስቀል በዓል የሚከበርበት ወቅት ነው፤ በርካታ ቱሪስቶች ወደ አገራችን በሚጎርፉበት በዚሁ ሰሞን አብሮ የሚከበረው የዓለም ቱሪዝም ቀን በዓሉ ባለፈው የበጀት ዓመት እስከ አራት ቢልዮን ብር ማስገኘት ለጀመረው ለአገራችን የቱሪዝም ገቢ ያለውን የጎላ ሚና የሚያጠይቅ ነው፡፡ ዐቃቤ መንበረ ፓትርያርክ ብፁዕ አቡነ ናትናኤል በመስቀል ደመራ በዓል መልእክታቸው እንደተናገሩት አዲስ አበባን ጨምሮ በጎንደር፣ በአኵስም፣ በቅዱስ ላሊበላና በመላው ኢትዮጵያ በድምቀት የሚከበረውን የመስቀል በዓል ለመከታተል ወደ ኢትዮጵያ የሚገቡ አገር ጎብኚዎች ቁጥር ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ መምጣቱን ለማወቅ ተችሏል፡፡ አጋጣሚው የአገራችንን መልካም ገጽታ ለቀሪው ዓለም የምናስተዋውቅበት ነጻ መድረክ በመኾኑ በአግባብ ልንጠቀምበት እንደሚገባ ብፁዕነታቸው መክረዋል፡፡ “የመስቀል በዓል የቤተ ክርስቲያናችን መንፈሳዊ በዓል ቢኾንም ብሔራዊ በዓልና ዓለም አቀፍ ዕውቅና እያገኘ የመጣ ታላቅ ክዋኔ ነው” ያሉት ዐቃቤ መንበረ ፓትርያርኩ÷ አገራችን ይበልጥ እንድትጠቀም በዓሉ በዩኔስኮ ዕውቅና ተሰጥቶት በዓለም ቅርስነት እንዲመዘገብ በብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ አማካይነት የተጀመረው ጥረት ከግብ ይደርስ ዘንድ የሚመለከታቸው የመንግሥትና ዓለም አቀፍ ድርጅቶች ጥረታቸውን አጠናክረው እንዲቀጥሉ ጥሪያቸውን አቅርበዋል፡፡

ነገር ግን÷ መንግሥትና የዓለሙ ድርጅት ይህን ያህል ትኩረት የሰጡት የመስቀል ደመራ በዓል አከባበር በብሔራዊ ደረጃ በሚከበርበት በአዲስ አበባ መስቀል አደባባይ ከተለመደው ሰዓት ቀደም ብሎ በመጀመር በድምቀት የተከበረ ቢኾንም ቅሬታና ስጋት ያሳደሩ ጉዳዮች አልነበሩም ለማለት አይቻልም፡፡ ቅዱስ ሲኖዶስ ለበዓሉ አከባበር የሚያስፈልገውን ከብር ሦስት መቶ ሺሕ በላይ በጀት በወቅቱ ፈቅዶ የነበረ ቢኾንም በሀገረ ስብከቱ በኩል በጀቱን በወቅቱ ወጪ አድርጎ ጥቅም ላይ በማዋል በኩል የታየው ዳተኝነት በአምስት የሀገረ ስብከቱ ክፍለ ከተሞች የተከፋፈሉት የሰንበት /ቤቶች አንድነት በሚያደርጉት የበዓል ቅድመ ዝግጅት ላይ ጫና ፈጥሮ እንደነበር ተጠቁሟል፡፡

ለአብነት ያህል 18 አጥቢያዎችንና 490 ያህል መዘምራን የያዘው የሰሜን ክፍለ ከተማ ላቀረበው የሆሄያት መጠበቅ ዐውደ ትርኢት የአስፈላጊ ማቴሪያሎች ግዥ ገንዘብ የተፈቀደው ከደመራው በዓል አንድ ቀን ቀደም ብሎ በነበረው ዕለት ከቀትር በኋላ ሲኾን ጥቂት ፊደሎችም ተሠርተው የደረሱት ከዐውደ ትርኢቱ ማቅረቢያ ሁለት ሰዓት በፊት መኾኑ፣ ይህም በዐውደ ትርኢቱ አስተባባሪዎች ላይ የፈጠረው ብስጭት ዐይነተኛ አስረጅ ነው፡፡ በዚህም ሳቢያ ተጠንተው ዝግጅት ከተደረገባቸው የዐውደ ትርኢቱ ክፍሎች ውስጥ በማቴሪያልና የጊዜ እጥረት ሳይቀርቡ የቀሩ እንዳሉ ተገልጿል፡፡ ቀደም ሲል የመስቀል ደመራ በዓል ቅድመ ዝግጅት ዋነኛ አካል ለኾነው የክፍለ ከተሞች መስቀል ጥናት ከፍተኛ ክትትል የሚያደርገው የጠቅላይ ቤተ ክህነቱና የሀገረ ስብከቱ የሰንበት /ቤቶች ማደራጃ መምሪያ ለዘንድሮው የክብረ በዓሉ ቅድመ ዝግጅት የሰጠው ትኩረት እዚህ ግባ የሚባል እንዳልነበር ሂደቱን ለመገምገም ባሳየው አናሳ ተነሣሽነት መጋለጡ ተነግሯል፡፡

የተፈቀደን በጀት በወቅቱ ወጪ አድርጎ በመጠቀም፣ ለቅድመ ዝግጅቱ ሊሰጥ የሚገባውን የተለመደ ትኩረት በመንፈግና በክብረ በዓሉ የመርሐ ግብር አመራር ወቅት አንዳንድ ትዕይንቶች ጉልሕ እይታ እንዳያገኙ በማድረግ የተገለጸው የዘንድሮውን በዓል አከባበር የተዳከመ ገጽታ የመስጠት ተንኮል (sabotage) ክብረ በዓሉን በበላይነት በሚያስተባብረው የመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት /ቤት ሓላፊዎች የቅርብ ክትትል የተመከተ ቢኾንም የተንኮሉ መነሻ ከፓትርያርኩ ሞት በኋላ ሥራ የለም በማሰኘት የወቅቱን የቅዱስ ሲኖዶስ አመራር ለማሳጣት የታለመ መኾኑ በቀጣይነት በሚካሄዱ ሌሎች የተቋማዊ ለውጥና የአሠራር ማሻሻያ ጥረቶች ላይም ያለውን አደገኝነት የሚያመላክት ነው፡፡ ከዚህ አኳያ በተጨማሪ ስምንት ብፁዓን አባቶች እንዲጠናከር የተደረገው ቋሚ ሲኖዶስ በምክትል ዋና ሥራ አስኪያጁ ከሚመራው የበዓል አከባበር ኮሚቴ በሚቀርበለት ሪፖርት መሠረት የበዓሉን አከባበር በመገምገም ርምጃ እንደሚወስድ ተጠቁሟል፡፡

በዚሁ የበዓል አከባበር ከፍተኛ ቅሬታ ካሳደሩ ሌሎች ተግባራት አንዱ ከቤተ ክርስቲያን በሚወጡና ለሃይማኖታዊ ክብረ በዓል በተዘጋጁ የክፍለ ከተሞች አንድነት መዘምራንና ሌሎች አገልጋዮች ላይ በፖሊስ የተደረገውና ለማድረግ የታሰበው ፍተሻ ነው፡፡ ፍተሻው ባለፈው ዓመት ሲካሄድ ተቃውሞ ተሰምቶበት የነበረ ቢኾንም በዘንድሮውም ዓመት ለምሳሌ የምዕራብ ክፍለ ከተማ አንድነት መዘምራን ወደ መስቀል አደባባይ ጉዞ ለመጀመር በተዘጋጁበትና በቤተ ክርስቲያን ቅጽር ባሉበት ኹኔታ ላይ ለማካሄድ በመታሰቡ ተመሳሳይ ተቃውሞ ገጥሞታል፡፡ ቆይቶ የክፍለ ከተማው አንድነት አስተባባሪዎች ለማንኛውም ችግር ሓላፊነት እንዲወስዱ በማድረግ ፍተሻው እንዲቀር ተደርጓል፡፡

ከዚህ በተለየ አኳኋን በመስቀል ደመራው ዕለት ከቀኑ 700 ጀምሮ ወደ መስቀል አደባባይ ለማምራት በተዘጋጁ የማኅበረ ቅዱሳን መዘምራን ላይ በዋናው /ቤት የአራዳ ክፍለ ከተማ ፖሊስ ባሰማራቸው ከደርዘን በሚልቁ ኀይሎች የተደረገው ፍተሻ ግን በዕለቱ በተጠቀሰው ሰዓት ወደ /ቤቱ የሚገቡትንና የሚወጡትን ሠራተኞችና ባለጉዳዮች ጭምር ያልማረ ነበር፡፡ ነገሩ በዚህ ብቻ ሳያበቃ በየዓመቱ እንደተለመደው ማኅበሩ በክብረ በዓሉ ለሽያጭ አሽጎ ያዘጋጃቸው የስምዐ ጽድቅ ጋዜጣ፣ ሐመር መጽሔትና ባለፈው ዓመት መጨረሻ ላይ በጥናትና ምርምር ማእከሉ ለሁለተኛ ጊዜ የተዘጋጀው የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ጥናት መጽሔት (ጆርናል) እንዳይሰራጭ መከልከል ብቻ ሳይሆን እሽጎቹ በፖሊስ የጥበቃ አጀብ ወደማከማቻቸው እንዲመለሱ ተደርገዋል፡፡

የማኅበሩ /ቤት ሓላፊዎች ስለፍተሻውና በኅትመቶቹ ሽያጭ ላይ ስለተደረገው ክልከላ ከሚመለከተው የፖሊስ አካል ማብራሪያ መጠየቃቸው ተነግሯል፤ የተሰጠውም ምላሽ “ከጠቅላይ ቤተ ክህነቱ ጽ/ቤት ጋራ በመነጋገር የተደረገ ስለመኾኑና በአዎንታዊነት እንዲታይ የሚያሳስብ” እንደነበር ተመልክቷል፡፡ ስለጉዳይ ለማጣራት በተደረገው ጥረት የፍተሻው መንሥኤ አንድ የፕሮቴስታንታዊ ተሐድሶ አቀንቃኝ ብሎግ የአዲሱን ጠቅላይ ሚኒስትር ፕሮቴስታንታዊነት በመጥቀስ ማኅበረ ቅዱሳን ሹመታቸውን እንደሚቃወም ካወጣው መሠረተ ቢስ ዘገባ ጋራ በተያያዘ “ማኅበረ ቅዱሳን ጠቅላይ ሚኒስትሩን እንዳትቀበሉ የሚል በራሪ ጽሑፍ ለመበተን አዘጋጅቷል” በሚል የተነዛው አሉባልታ መኾኑ የርምጃውን ቅንነት አነጋጋሪ አድርጎታል፡፡ ክብረ በዓሉ በሰላም ተጀምሮ እንዲጠናቀቅ ከሚነሣ ፍላጎትና አጋጣሚውን ከበዓሉ ጋራ ምንም ግንኙነት ለሌለው ዓላማ ለመጠቀም የሚያስቡ ወገኖች የሚፈጥሩትን ሁከት (ካለ?) አስቀድሞ ለመከላከል የሚደረገውን የጸጥታ አጠባበቅ እንደሚደግፉ የተናገሩት አስተያየት ሰጭዎችም ይህንኑ ስሜት የሚጋሩ ናቸው፡፡

የማኅበሩ አመራሮች ባለፈው ዓመት ሐምሌ ወር መጀመሪያ ላይ ከከፍተኛ የመንግሥት ባለሥልጣናት ጋራ ባደረጉት ውይይት መንግሥት አክራሪነትንና ሌሎች የጸጥታ ስጋቶችን በተመለከተ በማኅበሩ ላይ የሚወስዳቸው አቋሞች በትክክለኛ የመረጃ ምንጭና በተገቢ የመረጃ ትንታኔ የተመሠረቱ እንዳልነበሩ ማብራራታቸውን ያስታወሱት አስተያየት ሰጪዎቹ÷ በፕሮቴስታንታዊ ተሐድሶ አራማጅ ብሎጎች ላይ የሚነዙ አሉባልታዎችን መነሻ ያደረገው የአሁኑ ፍተሻ የመንግሥትን የደኅንነት ስጋት በመጠቀም ለድብቅ ዓላማቸው መሳካት ማኅበሩን ማጥቃት የሚሹ በየደረጃው የሚገኙ ባለሥልጣናት ስለመኖራቸው በውይይቱ ወቅት የተሰጠውን ገለጻ እንደሚያጠናክር አስረድተዋል፡፡

ይህ ዐይነቱ ውንጀላ ከውይይቱም በኋላ አንዳችም እርማት ሳይደረግበት ሰሞኑን የሃይማኖት አክራሪነትን በተመለከተ ለክልሎች የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት መምህራንና ሠራተኞች በተጀመረውና ከመስከረም 23 ቀን ጀምሮ በአዲስ አበባና በአዳማ በሚቀጥለው ውይይት እየተንጸባረቀ እንደኾነ ጨምረው አስታውቀዋል፡፡ ማኅበረ ቅዱሳን የአክራሪነትን አስተሳሰብና ተግባር በመኰነን ማኅበሩ የሃይማኖት አጥባቂነት እንጂ የአክራሪነት ትእምርት እንዳልኾነ የሚገልጹ ጽሑፎችን በማውጣት ላይ እንደኾነ ተገልጧል፡፡

በሌላ በኩል ነሐሴ 15 ቀን 2004 ዓ.ም ከዚህ ዓለም በሞት የተለዩትና በጸሎት እየታሰቡ የቆዩት የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ (ስመ ጥምቀቱ ገብረ ማርያም) 40 ቀን መታሰቢያ (ተዝካር) መስከረም 19 ቀን 2005 ዓ.ም ረፋድ ላይ በታላቁ ቤተ መንግሥት እና በጠቅላይ ቤተ ክህነት እንደሚደረግና በርካታ ነዳያን እንደሚመገቡበት ተዘግቧል፡፡

ቸር ወሬ ያሰማን፤
አሜን፡፡
Picture: courtesy of http://arefe.wordpress.com/
Post a Comment

Blog Archive

የአቡነ ጳውሎስ "ሐውልተ ስምዕ"

ነጻ ፓትርያርክ ምርጫ ቢሆን ኖሮ ማንን ይመርጡ ነበር? እንበልና ሁሉም ነገር ሥርዓቱን ጠብቆ የተከናወነ የእጩዎች ምርጫ ቢሆን ኖሮ፣ አሁን የምናነሣቸው ጉድለቶች ባይኖሩ ኖሮ፣ 6ኛው ፓትርያርክ እንዲሆን የምትመርጡት ማንን ነበር? (ማሳሰቢያ፦ አሁን ያለው ክፍፍል እና የመንግሥት ተጽዕኖ ባይኖር ኖሮ ተብሎ የሚመለስ ጥያቄ ነው። የምን “ባይኖር ኖሮ ነው” የሚል አስተያየት ካለዎትም እናከብራለን።)