October 3, 2011

“የመስቀል-ደመራ በዓል አከባበር ሪፖርታዥ


  • ከንቲባ ኩማ ደመቅሳ የመስቀል-ደመራ በዓል ሃይማኖታዊ በዓል ብቻ ሳይሆን “የታሪካችን አካል እና የማንነታችን መገለጫ” መሆኑን ተናገሩ::
  • ፓትርያ“የመስቀል-ደመራ በዓል አከባበር በኢትዮጵያ” በዩኔስኮ የዓለም ቅርስነት እንዲመዘገብ ጠይቀዋል
  • የአዲስ አበባ ሰንበት ት/ቤቶች ስለ ዐባይ ልማት እና ስለ ኢትዮጵያ ዕድገት ዘምረዋል፤ የፕሮቴስታንታዊ-ተሐድሶ-መናፍቃን እንቅስቃሴ እንዲገታም ጠይቀዋል::
  • በበዓሉ ላይ “የበግ ለምድ ለብሰው ወደ እናንተ ከሚመጡ ከሐሰተኞች ነብያት ተጠንቀቁ፤” የሚል ከ110,000 በላይ ፀረ-ፕሮቴስታንታዊ-ተሐድሶ በራሪ ወረቀት ለምእመኑ ተሰራጭቷል፤ የተሐድሶ መናፍቃን በቅዱስ ሲኖዶስ ቀኖናዊ አካሄድ ውሳኔ እንዲሰጥባቸውም ጠይቋል::
  • በተልእኳቸው መጨረሻ ወደ ካምፓቸው የሚመለሱ ፌዴራል ፖሊሶች “መስቀል አበራ”፤ “ይትባረክ እንደ አብርሃም” እያሉ ዘምረዋል፤ ፓትርያክ አቡነ ጳውሎስም ከንቲባ ኩማን አወድሰዋል፤ ምን ብለው?
  • በአደባባዩ እንዳይገኙ ማስጠንቀቂያ የተሰጣቸው አባ ሰረቀ በፓትርያሪኩ አይዞህ ባይነት ቢገኙም እንደወትሮው ከማጋፈር ተቆጥበው፣ ከአቡነ ጳውሎስ አጠገብ ተወስነው ለመቀመጥ ተገደዋል፤ አሰግድ ሣህሉን በማስከተል በመኪና ወደ አደባባዩ ሊገቡ የነበሩት ወ/ሮ እጅጋየሁ በየነም በፖሊስ እንዲመለሱ ከተደረገ በኋላ በእግራቸው ተሹለክልከው ገብተው ታይተዋል::
(ደጀ ሰላም፤ መስከረም 21/2004 ዓ.ም፤ ኦክቶበር 2/2011)፦ የመስቀል-ደመራ በዓል “የኢትዮጵያ ብሔር ብሔረሰቦች እና ሕዝቦች ለዘመናት በድምቀት ሲያከብሩት የኖሩት ሃይማኖታዊ በዓል ብቻ ሳይሆን የታሪካችን አካል እና የማንነታችን አንዱ መገለጫ” መሆኑን የአዲስ አበባ አስተዳደር ከንቲባ አቶ ኩማ ደመቅሳ ተናገሩ፡፡
መስከረም 16 ቀን 2004 ዓ.ም በአዲስ አበባ መስቀል አደባባይ በጥብቅ የስውር እና ገሃድ የጸጥታ ጥበቃ ሥር በተከናወነው የመስቀል-ደመራ በዓል አከባበር ላይ በክብር እንግድነት ተገኝተው ንግግር ያደረጉት ከንቲባ ኩማ፣ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ረጅም ዘመናት ባስቆጠረውና ከትውልድ ወደ ትውልድ ሳይፋለስ ሂደቱን ጠብቆ በኖረው ታሪኳ እንደሚታወቀው፣ የእምነቱ ተከታዮች ከሌሎች እምነቶች ተከታዮች ጋራ በሰላም፣ በመቻቻል እና በመከባበር አብረው መኖራቸውን አስታውሰዋል፡፡ “በሰላም፣ በመከባበር እና በመቻቻል አብሮ የመኖር ባህላችንና ታሪካችን ከማንኛውም ጊዜ በበለጠ ወደ ላቀ ደረጃ መሸጋገር ይኖርበታል፤” ብለዋል፡፡

አቶ ኩማ ለብዙዎች መነጋገሪያ በሆነው የንግግራቸው ክፍል፣ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ መሪዎችና አባቶች ከሃይማኖታዊ ግዴታቸው በተጨማሪ በወሳኝ አገራዊ አጀንዳዎችና ጉዳዮች {ላይ} የሚያደርጉት አዎንታዊ ተሳትፎ የሚደነቅ ሆኖ በቀጣይም ለሰላም፣ ለልማትና ለዕድገት የሃይማኖቱን ተከታዮች የማስተማር ጥረታቸውን አጠናክረው እንዲቀጥሉ ጠይቀዋል፡፡ በመጨረሻም በዓሉን ስናከብር ዜጎቿ በሰላም፣ በመከባበር እና በመቻቻል የሚኖሩባት ያደገች፣ የበለጸገች አገር መገንባትን ማእከል ማድረግ እንዳለብን ጥሪያቸውን በማቅረብ ለአዲስ አበባ ከተማ ነዋሪዎችና ለመላው የኢትዮጵያ ሕዝቦች መልካም የመስቀል በዓል ተመኝተዋል፡፡

የጌታችን ግማደ መስቀል ወደ ኢትዮጵያ ከገባ በኋላ ለ15 ዓመት ዐርፎ እንደቆየበት በሚነገረው ደብረ ብርሃን ከተማ በተከናወነውና በአማራ ክልል ቴሌቪዥን ፕሮግራም በተላለፈው የመስቀል በዓል አከባበር ላይ ትምህርት የሰጡት የሰሜን ሸዋ ሀገረ ስብከት ሥራ አስኪያጅ መጋቤ ሐዲስ ይልማ ቸርነት፣ ከንቲባ ኩማ ደመቅሳ ስለ መቻቻል እና መከባበር ከተናገሩት ጋራ ተመሳሳይ በሆነ እንዲያውም በበለጠ አኳኋን ሲናገሩ፡- “በእምነት ልዩነታችን አብረን ስለመኖራችን ሲነገር በመቻቻል ይባላል፡፡ እኛ ኢትዮጵያውያን ግን ተቻችለን ብቻ ሳይሆን ተፋቅረንና ተዋድደን ነው የኖርነው፤” ማለታቸው ተዘግቧል፡፡

ይሁንና የመስቀል-ደመራ በዓልን ባከበሩበት ውድቅት (ሌሊት) 7፡00 ላይ፣ በዚሁ ክልል ደቡብ ወሎ ሀገረ ስብከት ከደሴ ከተማ 75 ኪ.ሜ ርቀት፣ በኦሮሚያ ልዩ ዞን ከሚሴ ከተማ አርጎባዎች መሃል የሚኖሩ 300 ያህል ኦርቶዶክሳውያን የመንግሥት ሠራተኞች የሚገለገሉበት ከቆርቆሮ የተሠራ ቤተ ጸሎት እና ጠቅላላ ግምቱ ከብር 20,000 በላይ የሆኑ በውስጡ የሚገኙ የጸሎት መጻሕፍት፣ ሌሎችም የአገልግሎት ንዋያት በእሳት ጋይተዋል፡፡ ሥፍራው ሙሉ በሙሉ የእስልምና እምነት ተከታዮች የሆኑ ነዋሪዎች የሚገኙበት ሲሆን ምንም ዓይነት ቤተ ክርስቲያን የሌለበት ነው፤ ክርስቲያኖቹ ሙሉ በሙሉ የመንግሥት ሠራተኞች ሲሆኑ ለመማማር እና ለጸሎት የሚገለገሉበትን ቤተ ጸሎት የሠሩትም በ2000 ዓ.ም ነበር፡፡

ከአደጋው በኋላ ከሥፍራው የወጡ ዘገባዎች እንደጠቆሙት፣ ቤተ ጸሎቱን በማጋየት የተጠረጠረው ቀደም ሲል በተመሳሳይ የጥፋት ተግባር የሚጠረጠረው እንድሪስ አብዱ የተባለ ግለሰብ በቁጥጥር ሥር ውሎ ፍ/ቤት መቅረቡ ታውቋል፤ ፖሊስም ለተጨማሪ ምርመራ ቀጠሮ በመስጠት ጉዳዩ ለጥቅምት 3 ቀን 2004 ዓ.ም መቀጠሩ ተመልክቷል፡፡ ይህን የመሳሰሉት የጥፋት ድርጊቶች አቶ ኩማ በተደጋጋሚ የተናገሩትን የመቻቻል፣ የመከባበርና በሰላም የመኖር ባህላችንን ባያስተባብለውም ጉዳዩ በሕገ መንግሥቱ ከተደነገገው እኩልነትና ነጻነት አኳያ ተጨማሪ ርምጃና ዋስትና እንደሚያስፈልገው አመልካች ነው፡፡

ከከንቲባው ንግግር ቀደም ሲል የበዓሉን መልእክት ያስተላለፉት ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርክ አቡነ ጳውሎስ፣ በዕለቱ በጣለው ከባድ ዝናም ሳይበገር የበዓሉን አከባበር በጽሞና ሲከታተል የቆየውን በብዙ ሺሕ የሚቆጠር ምእመን ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ፣ “ከክርስቶስ ፍቅር የሚለየኝ ማነው?” ያለውን ቃል በመጥቀስ አመስግነዋል፡፡ ምእመኑን ያመሰገኑበት ጽናትም የቀደሙ ወላጆቻችን እስከ ሰማዕትነት ደርሰው ባስጠበቁት ሃይማኖት የተወረሰ በመሆኑ ምእመኑ በዓለም አዲስ አሠራር ሳይለውጠው፣ ሳይወላውልና ሳያቋርጥ ጸንቶ እንዲጠብቀው መክረዋል፡፡

በዘመናት ተጠብቀው የቆዩ ብርቆች ሁሉ የዓለም ቅርስ ተብለው እንደሚመዘገቡ ያመለከቱት ፓትርያርኩ፣ በተባበሩት መንግሥታት እና በቱሪስት መሥሪያ ቤቶች የመስቀል-ደመራ በዓል በኢትዮጵያ በሚገባው መንገድ ተመርምሮ የዓለም ቅርስ ተብሎ ቢመዘገብ እግዚአብሔርንም ሥልጣኑ ያላቸውንም ሰዎች እናመሰግናለን ብለዋል፡፡ የዚህንም ምክንያት ሲያብራሩ፡- የበዓሉ አከባበር ጥንታዊ መሆኑን፣ መስቀል ራሱ እግዚአብሔር የሰጠን፣ ተለያይተው የነበሩትን እግዚአብሔርን እና ሰውን ያስታረቀ፣ ሰውንና ሰውን አንድ ያደረገ(በሰዎች መካከል ሰላምን ያሰፈነ)፣ መስቀሉ ራሱ እግዚአብሔር ዓለሙን ለመታረቅ ሲፈልግ የተጠቀመበት ቅዱስ መሣሪያ በመሆኑ፣ አሁንም ቢሆን ተኣምራታዊ ሥራውን ያላቋረጠ፣ የታመሙትን፣ የደከሙትን፣ የእግዚአብሔር ርዳታ የሚያስፈልጋቸውን የሚያድን እንደሆነ አስረድተዋል፡፡

መስከረም 17 ቀን “ቱሪዝም ባህሎችን ያስተሳስራል” በሚል ርእስ በዓለም ለ32 ጊዜ በኢትዮጵያ ደግሞ ለ24 ጊዜ በክልል ትግራይ ተከብሮ ከዋለው የዓለም ቱሪዝም ቀን ጋራ በተገጣጠመው የመስቀል-ደመራ በዓል በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የትምህርት፣ የሳይንስ እና የባህል ድርጅት /UNESCO/ አገራችን እንዳስመዘገበቻቸው ዘጠኝ ቅርሶች የመስቀል-ደመራ በዓል አከባበር ሌላው የመልካም ገጽታ መገለጫ ሆኖ እንዲጨመር በብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርኩ የቀረበው ይኸው የምዝገባ ጥያቄ በብዙኀን መገናኛዎች ቀዳሚ ትኩረት የተሰጠው የመልእክታቸው ዐቢይ ክፍል ተደርጎ ተወስዷል፡፡ ቀደም ሲል በማኅበረ ቅዱሳን በተዘጋጁ ጥናታዊ የውይይት መድረኮች የይምርሓነ ክርስቶስ ውቅር ቤተ ክርስቲያን በሥነ ሕንጻው ብርቅነት በዓለም ቅርስነት እንዲመዘገብ ተመሳሳይ ጥያቄ መቅረቡ ይታወሳል፡፡

ቅዱስነታቸው አያይዘውም ከጥንት ጀምሮ በነጻነት እንደኖርን፣ ይሁንና ራሳችን የፈጠርነው፣ በራሳችን ላይ የተጫነ ቀንበር መኖሩን አመልክተዋል፡፡ ይኸውም፣ “የድህነት ባሮች መሆናችን ነው” እንደ አቡነ ጳውሎስ ገለጻ። መፍትሔውም እግዚአብሔር በሰጠን አእምሮ አስተውለን፣ የአንድነታችን ምልክት በሆነው ቅዱስ መስቀል ታርቀን፣  ያዘዘንን ተግተን በመፈጸም ከድህነት ባርነት ነጻ የማንሆንበት ምክንያት እንደሌለ በመጥቀስ መልእክታቸውን አጠቃለዋል፡፡

“መስቀል አብርሃ በከዋክብት አሠርገወ ሰማየ” የሚለው የዕለቱ ወረብ (ምልጣን) በተረኞቹ የማኅደረ ስብሐት ልደታ ለማርያም እና የደብረ መድኃኒት መድኃኔዓለም ቤተ ክርስቲያን መዘምራን እና የሰንበት ት/ቤት ተማሪዎች ቀርቧል፡፡ በአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት አምስት ክፍለ ከተማ የተደራጁ የሰንበት ት/ቤት ወጣቶችም በተፈቀደላቸው ጊዜ ዐውደ ትርኢታቸውን አቅርበዋል፡፡ የሰሜን አዲስ አበባ ሰንበት ት/ቤቶች መስቀል”“ቤተ ክርስቲያን” እና “ተዋሕዶ” በሰልፍ ትርኢት እና በአረንጓዴ፣ ቢጫ፣ ቀይ ሕብረ ቀለም ምስል ሠርተው አሳይተዋል፤ የአካባቢ ጥበቃን የሚመለከቱ ጥቅሶችንም አስነብበዋል፡፡

የደቡብ አዲስ አበባ ሰንበት ት/ቤቶች “ኢትዮጵያ” የሚለውን በሰልፍ ትርኢት ሠርተው አሳይተዋል፤ የመስቀል ቅርጽ በመሥራት በኦሮምኛ ቋንቋ ወረብ አቅርበዋል፤ “የአባቶቼን ርስት አልሰጥህም” /1 ነገ. 20 ቁ.4/ የሚለውን ጥቅስ በጉልሕ ጽሕፈት በማሳየት በፀረ-ፕሮቴስታንታዊ-ተሐድሶ ላይ ያላቸውን የጋራ አቋም አሳይተዋል፤ “የአባቶቹን ርስት አልሰጥህም” እንደሚለው ኀይለ ቃል ጎልቶ አይታይ እንጂ ሌሎች ክፍለ ከተሞችም ወደ አደባባዩ ባመሩበት ወቅት “የተሐድሶ መናፍቃን እንቅስቃሴ ይገታ”“ቤተ ክርስቲያናችን አትታደስም” እና “በተማርኸውና በተረዳኸው ነገር ጸንተህ ኑር” የሚሉ ኀይለ ቃሎችን አንግበው እንደ ነበር ተገልጧል፡፡ ከዚሁ ከፀረ-ፕሮቴስታንታዊ-ተሐድሶ-ኑፋቄ እንቅሰቃሴ ጋራ በተያያዘ “የበግ ለምድ ለብሰው ወደ እናንተ ከሚመጡ ከሐሰተኞች ነብያት ተጠንቀቁ፤” /ማቴ.7፣15/ በሚል ርእስ በሰንበት ት/ቤቶቹ የተዘጋጀ 110,000 ያህል በራሪ ወረቀት በአደባባዩ ለተገኘው የበዓሉ ተሳታፊ ተሰራጭቷል፡፡

በራሪ ወረቀቱ የበግ ለምድ ለብሰው፣ በኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ካባ ተሸፍነው በቤተ ክርስቲያኒቱ የአገልግሎት ዘርፍ ውስጥ በመግባት ክሕደት የሚያራምዱትን “የተሐድሶ መናፍቃን” ክሕደት ለመግታት የመለየት፣ የማጋለጥ እና በቅዱስ ሲኖዶስ ቀኖናዊ አካሄድ ውሳኔ እንዲሰጣቸው ለሰንበት ት/ቤቶች እና ምእመናን ግንዛቤ ለማስጨበጥ መዘጋጀቱ ተመልክቷል፡፡ ተሐድሶ የሉተራውያን ኀልዮት (Reformation Theory) ነው ያለው ጽሑፉ መነሻውና መድረሻውም የፕሮቴስንታቱ ዓለም ትምህርት መሆኑን ያትታል፡፡ በአካሄዱም ራሱን እየለዋወጠ የቤተ ክርስቲያን ተቆርቋሪ በመምሰል በአብነት ት/ቤቶች፣ በመንፈሳዊ ኮሌጆች፣ በሰንበት ት/ቤቶች፣ ከመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት እስከ አጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ድረስ ተሰግስገው ገብተው የአዝማቾቻውን የክተት ዐዋጅ የሚጠብቁ ከስንዴው ጋራ ተቀላቅለው የገቡ እንክርዳዶች መሆናቸውን ያስረዳል፡፡ በየመንደሩም ሰርጎ በመግባት፣ ስብሰባ በሚያደርጉበት ድንኳን ወይም መኖሪያ ቤት የእመቤታችንንና የመላእክትን ሥዕል በማንጠልጠል በጻድቃንና በሰማዕታት፣ በእመቤታችንና በመድኃኔዓለም የጽዋ ማኅበር ስም ምእመናንን እንደሚያወናብድ በጥናት መረጋገጡን፣ በተጨባጭም መታየቱን አጋልጧል፤ በእንቅስቀሴውም የቤተ ክርስቲያኒቱን አስተምህሮ ከመሠረተ ሃይማኖት ትምህርት ወደ ስብከት እንዲያዘነብል፣ የቤተ ክርስቲያኒቱ በዓላት እንደተራ ነገር እንዲቆጠሩ፣ ገዳማት እንዲዳከሙ /እንዲፈቱ፣ የአባቶች ካህናት ክብር እንዲቃለል. . .ወዘተ የማድረግ ተፅዕኖ መፍጠሩን አብራርቷል፡፡

እኒሁ የደቡብ ክፍለ ከተማ ሰንበት ት/ቤቶች ዐውደ ትርኢታቸውን በመቀጠል “በጌጠኛ ቤትህ ልማት ይሁን” በሚለው ኀይለ ቃል እየተመሩ ስለ ዐባይ (ግዮን) ወንዝ እና ቱሪዝም ዕምቅ ሀብት ልማት እንዲሁም ስለ ኢትዮጵያ ዕድገት የሚያጠይቅ መዝሙር ዘምረዋል፤ የመዝሙሩ ስንኞች እንደሚከተለው ቀርቧል፡-
                         የድንግል ዐሥራቷ ሀገረ እግዚአብሔር፣
                         የገነት ተምሳሌት የበረከት ምድር፣
                         የታሪክ ማኅደር የአባቶች መፍለቂያ፣
                         የሁላችን እናት አንቺ ነሽ ኢትዮጵያ፡፡
                
                 ሕዝብ አሕዛብ ይሰበሰባሉ
                 ክብርሽን ቅርስሽን ሊያዩ ይመጣሉ፤
                 እኛም የአንቺ ልጆች በያሬድ ውብ ዜማ፣
                 እንዘምርልሽ እንበልሽ እማማ፡፡
                              ጠበሉን ጠጥተን መስቀሉን ተሳልመን፣
                              ከምድርሽ በረከት ፍሬሽንም በልተን፣
                              እንደ ፀሐይ ፈክተን ደምቀን የምንታይ፣
                              የአብርሃም ልጆች ነን እንግዳ ተቀባይ፡፡
                     
                      ግዮን አለ ጌታ ናይል አሉ ሌሎች፣
                      ዐባይ ክብራችን ነህ ለኢትዮጵያኖች፤
                      ኢትዮጵያን አልምተህ ስትወጣ በሰላም፣
                      በአንተ ይረካሉ ግብጽና ሱዳንም፡፡
                              
                                በእመ ብርሃን ምልጃ በቅዱሳን ጸሎት፣
                                ተጠብቀሽ የኖርሽ በእግዚአብሔር መላእክት፣
                                እጆሽን ዘርጊ አንሺ ወደ ሰማይ፣
                                ምድር ሁሉ ይመስክር ዕድገትሽም ይታይ፡፡

የምሥራቅ አዲስ አበባ ሰንበት ት/ቤቶች “አራቱን ቤተ ጉባኤያት” እና “፳፻፬/2004/” ዓ.ም በትርኢት አሳይተዋል፡፡ የምዕራብ አዲስ አበባ ሰንበት ት/ቤቶችም ትእምርተ መስቀልን በተለያዩ ቅርጾች እና ኀይለ ቃሎች (መስቀል ኀይልነ፤ መስቀል ቤዛነ፤. . ./ በምስል እየሠሩ በመዘመር አሳይተዋል፡፡ የአቃቂ ቃሊቲ ሰንበት ት/ቤቶች “አደይ አበባ” እና “ኦርቶዶክስ እናት ናት” የሚል ጽሑፍ በሰልፍ ትርኢት በምስል ሠርተው አሳይተዋል፡፡

በኢ/ኦ/ተ/ቤ/ክ የሰንበት ት/ቤቶች ማ/መ ማኅበረ ቅዱሳን አባላት “መስቀል” በመሥራት እንኳን አደረሳችሁ ብለዋል፡፡ የተምሮ ማስተማር ማኅበር መስማት የተሳናቸው አባላት የቅዱስ ላሊበላን ቤተ መቅደስ በቅርጽ ሠርተው አሳይተዋል፡፡ የደብረ ጽጌ ቅዱስ ዑራኤል ቤተ ክርስቲያን ሰንበት ት/ቤት በየዓመቱ እንደተለመደው፣ ንግሥት እሌኒ መስቀሉ በዓማፅያን አይሁድ የተቀበረበትን ሥፍራ በማሠሥ ከባሕታዊ ኪራኮስ ጋራ ያደረገችውን መጠያየቅ፣ እርሱንም ተከትሎ በምሕላ እና በዕጣን ጢስ ስግደት በብርሃን ጎርፍ የተጥለቀለቀው መስቀል ከተቀበረበት የወጣበትን ነገራ በትርኢት በማሳየት ለበዓሉ አከባበር ምልአት ሰጥተውታል፡፡ የተለያዩ ጣዕመ ዝማሬዎችን ሲያሰማ የቆየው የፖሊስ ማርሽ ባንድ እና የኢትዮጵያ አርበኞች ማኅበር አባቶች በክቡር ትሪቡኑ ፊት አልፈዋል፡፡

ሰንበት ት/ቤቶቹ በአደባባዩ ላቀረቡት የዐውደ ትርኢት ክዋኔ በቂ ጊዜ የተሰጠ ሲሆን አስተባባሪዎቹም ከጠቅላይ ቤተ ክህነቱ አካላት ይልቅ ከጸጥታ ኀይሎች ጋራ በመግባባት በዓሉ በሰላም ተጀምሮ እንዲጠናቀቅ የሠመረ መተባበር ማድረጋቸውን ሲናገሩ ተደምጧል፡፡ ይሁንና የጸጥታ አጠባበቅን በተመለከተ በቅድመ ዝግጅቱ ወቅት ከተደረሰበት መግባባት በተፃራሪ በምሥራቅ ክፍለ ከተማ ሰንበት ት/ቤቶች አባላት ላይ ከመነሻቸው የተደረገው ፍተሻ ቅሬታ ከመፍጠሩም በላይ በአንዳንድ የጸጥታ ኀይሎች ዘንድም ግራ መጋባትን አስከትሎ እንደ ነበር ተዘግቧል፡፡ የፍተሻው ምክንያት ሰንበት ት/ቤቶቹ በአባ ሰረቀ፣ በማደራጃ መምሪያው፣ በወ/ሮ እጅጋየሁ በየነና በእነ በጋሻው ላይ ያነሡት ጥያቄ እስከ መስከረም 14 ቀን ድረስ ካልተመለሰ “ወደ አደባባይ ከገቡ በኋላ ጥቁር ልብስ በመልበስ የተቃውሞ ጩኸት ለማሰማት፣ ትርኢትም ላለማሳየት ተዘጋጅተዋል” የሚለው የሰንበት ት/ቤቶቹን ጥያቄ በአሸባሪነት የሚፈርጁ አንዳንድ የማደራጃ መምሪያው ሓላፊዎች አሉባልታ ሳይሆን እንዳልቀረ ተገምቷል፡፡

መስከረም 15 ቀን 2004 ዓ.ም 2004 ዓ.ም በጠቅላይ ቤተ ክህነት በተደረገው የጋራ ስብሰባ ሰንበት ት/ቤቶቹ በበርካታ ማስረጃ በማስደገፍ ያቀረቧቸው ጥያቄዎች አስቸኳይ ምላሽ እንዲሰጣቸው በውይይቱ ተሳታፊ በሆኑትና የሰንበት ት/ቤቶቹ መግለጫ በግልባጭ የደረሰው የፖሊስ ተወካይ አሳስቦ ነበር፡፡ የመ/ፓ/ጠ/ቤ/ክ ምክትል ዋና ሥራ አስኪያጅም በሰንበት ት/ቤቶቹ የቀረበው ጥያቄ እና ጥያቄዎቹ የተደገፉባቸው ማስረጃዎች ብዛት ስላላቸው፣ ይህም በዓለም አብያተ ክርስቲያን የሥራ አስፈጻሚ ጉባኤ ስብሰባና በሌሎች ወቅታዊ መርሐ ግብሮች መደራረብ ሳቢያ መርምሮ ለማጠናቀቅ የማይቻል በመሆኑ በተጠየቀው ጊዜ ባይደርስም ከመስቀል-ደመራ በዓል አከባበር በኋላ እንደሚመለስላቸው ተገልጦ ነበር፤ የየክፍለ ከተማው ሰንበት ት/ቤቶች ተወካዮችም ጥያቄያቸው በመሠረቱ ሃይማኖታዊ እና ማደራጃ መምሪያውን በሚመለከት ደግሞ አስተዳደራዊ ከመሆኑ ውጭ ሌላ እንዳልሆነ አስረድተዋል። አባ ሰረቀ፣ ወ/ሮ እጅጋየሁ እና አቶ በጋሻው በመስቀል ደምራው በዓል አከባበር ወቅት ምንም ዐይነት ሚና እንዳይኖራቸው ያቀረቡት ማስጠንቀቂያም መግባባት ተደርሶበት ነበር፡፡

ከጋራ ስብሰባው በኋላ አባ ሰረቀ የሰንበት ት/ቤት ክፍለ ከተማ አመራሮችን ወደ ቢሯቸው በመጥራት፡- “ልጆቼ፣ እንግባባ፤ እኔ ችግር ካለብኝ ከአደባባይ መውጣት ብቻ አይደለም  ደበሎ ለብሼ እያለቀስሁ ቤቴ እውላለሁ፤ ካስፈለገም ገዳም እገባለሁ፤” ብለው የነበረ ቢሆንም የጋራ ስምምነቱን ከቁም ነገር ባሳይቆጠር በመድረኩ ላይ ከአቡነ ጳውሎስ አጠገብ አስቀምጠዋቸው በካሜራቸው ትዕይንቱን እየቀረጹ ታይተዋል፤ በመክፈቻ እና መዝጊያ ጸሎት ላይ ድምፃቸውን ለማሰማት፣ በደመራው መለኮስ ሰዓትም በቴሌቪዥን ካሜራ ዐይን ውስጥ ለመግባት ሲጋፉ ተስተውለዋል፡፡ በየትኛውም መለኪያ ግን አባ ሰረቀ እንደለመዱት በመድረኩ እና በአደባባዩ መካከል ያደርጉት ከነበረው መራወጥ ተከልክለው ያመሹ በመሆኑ የሰንበት ት/ቤቶቹ ማስጠንቀቂያ አልሠራም ለማለት አይቻልም፡፡

ምሽት 12፡30 ላይ ከአምስት ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት ጋራ የመጡት ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ የደመራውን እሳት በመለኮስ ለዕለቱ የክብር እንግዳ ሰጡ፤ ከንቲባውም የተለኮሰውን ችቦ በደመራው ውስጥ በመመስግ አቀጣጠሉት፤ ፓትርያርኩንም ለመሰናበት ቀረቡ፤ አቡነ ጳውሎስም “የቁርጥ ቀን ልጄ ነህ” ሲሉ ከንቲባ ኩማ ደመቅሳን አወደሱ፤ መስቀልም አሳለሟቸው፤ ከንቲባውም “መልካም በዓል ይሁንልዎት” በማለት እጅ ለእጅ ተጨባበጡ፤ ፓትርያርኩም አቶ ኩማ አስከትለውት ወደመጡት ልጃቸው ፊታቸውን መልሰው “እንዳባትህ ሁን” ሲሉ የምክር ቃል ተናገሩት፡፡ ሁለቱም ወደየመኪናቸው ገቡ፤ በታዳሚው ከተለኮሰው ጧፍ እና ከደመራው እሳት የተነሣ በብርሃን የተጥለቀለቀውን አደባባይም ወደ ኋላቸው ትተው በመጡበት አኳኋን ተመለሱ፡፡

ከቆይታ በኋላ በብዙ ቁጥር ሆነው ሥነ ሥርዓቱን ዙሪያ መለስ ሲያስከብሩ አምሽተው ወደ ማረፊያቸው ሲመለሱ ከነበሩት የፌዴራል ፖሊሶች ጥቂት የማይባሉት በመኪናቸው ላይ እንዳሉ “መስቀል አበራ” እና “ይትባረክ እንደ አብርሃም” የሚለውን ሕዝባዊ መዝሙር እየዘመሩ ነበር፡፡

የመስቀል-ደመራ በዓል በየዓመቱ በደመቀ ሁኔታ የሚከበርበት መስቀለኛው መስቀል አደባባይ ዓመቱን ሙሉ እና ዘርፈ ብዙ አገልግሎት (መዝናኛ፣ ቤተ መጻሕፍት፣ ኢንተርኔት ማእከል. . .) የመሳሰለውን Green service ለመስጠት በሚያስችል አኳኋን ዲዛየኑን አሻሽሎ በሦስት ዓመት ተኩል ጊዜ ውስጥ ለመሥራት የከንቲባው አስተዳደር ዕቅድ ይዟል፤ የማሻሻያ ወጪው ግማሽ ቢልዮን ብር ሲሆን ጠለቅ ያለና ለትውልድ የሚተላለፍ ነው የተባለውን ዲዛየን የተሠራውም በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ መሆኑ ተዘግቧል፡፡ በዚህ ውስጥ አደባባዩ ከአብዮት አደባባይ ወደ መስቀል አደባባይ እንዲለወጥ የተሟገተችው ቤተ ክርስቲያን፣ ጠቅላይ ቤተ ክህነቱ ወይም የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ድርሻ ምን እንደሆነ አልታወቀም፡፡

ለዝክር ነገር
ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለድኅነተ ዓለም የተሰቀለበትና ክቡር ደሙን ያፈሰሰበት ቅዱስ መስቀል በአይሁድ ተንኮል ተቀብሮ ከኖረበት ቦታ የንጉሥ ቆስጠንጢኖስ እናት ንግሥት እሌኒ መጋቢት 10 ቀን 326 ዓ.ም ማስቆፈር ጀምራ መስከረም 17 ቀን እንዳወጣችው የታሪክ መዛግብት ያስረዳሉ፡፡ ድኅነተ ሥጋ እና ድኅነተ ነፍስ የሚያስገኘውን የዚህን ቅዱስ መስቀል አዳኝነት የተቃወሙ ዐማፅያን አይሁድ በቅንዐት እና በምቀኝነት በኢየሩሳሌም በአልባሌ ቦታ ከቀበሩት ከ300 ዘመን በኋላ በንግሥት እሌኒ ጥረትና በባሕታዊው ኪራኮስ አመልካችነት ተቆፍሮ ከከርሠ ምድር የወጣበትንና ብዙ ድውያንን የፈወሰበትን ዕለት በማዘከር ጥንታዊቷ፣ ታሪካዊቷና ብሔራዊቷ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በመላ ኢትዮጵያ በታላቅ መንፈሳዊ ሥነ ሥርዓት ታከብረዋለች፡፡

በዓለ መስቀል በኢትዮጵያ በሃይማኖታዊ እና ብሔራዊ ይዘቱና ገጽታው በታላቅ ድምቀት ከሚከበሩ በዓላት መካከል አንዱና ዋነኛው ነው፡፡ በኢትዮጵያ በመስከረም ወር ብቻ የመስቀል በዓል ለአራት ጊዜያት/ቀናት ይከበራል፡፡ ይኸውም መስቀሉ ወደ ኢትዮጵያ የገባበት መስከረም 10 ቀን የተቀጸል ጽጌ በዓል/ንጉሥ ዘርዐ ያዕቆብ መስቀሉን ያመጣበት ቀን ስለሆነ የንጉሥ በዓል - ዐፄ መስቀል እየተባለ ይከበራል/፤ መስከረም 16 ቀን የሚከበረው የደመራ በዓል - ንግሥት እሌኒ መስቀሉን ለማግኘት ቁፋሮ ያስጀመረችበትና ከተገኘ በኋላም ቅዳሴ ቤቱ የተከበረበት ዋዜማና ቤተ ክርስቲያኑ የተባረከበት ዕለት ነው፤ ከደመራው ቀጥሎ በማግሥቱ መስከረም 17 ቀን የሚከበረው ዋናው በዓለ መስቀል ነው፤ ቅዱስ መስቀሉ ወደ ግሸን ደብረ ከርቤ መስቀለኛ ተራራ ገብቶ ያረፈበት በዓልም መስከረም 21 ቀን ይከበራል፡፡

በአጠቃላይ ቤተ ክርስቲያናችን ከመስከረም 10 - 24 ቀን ያለውን ሳምንት የመስቀል መታሰቢያ በዓል አድርጋ ታከብራለች፤ ከዚህ ሌላ መስቀሉ በቅድስት እሌኒ ከመቃብር የወጣበትንና ወደ ኢትዮጵያ የገባበትን መጋቢት 10 ቀንን በዓለ መስቀል አድርጋ በማሕሌትና በቅዳሴ ታቦተ እግዚአብሔርን በማውጣት፣ ዑደት በማድረግ፣ በቀኖና ቤተ ክርስቲያንም ከንኡሳን የጌታ በዓላት አስገብታ በመወሰን ታከብራለች፡፡

በተለያዩ የሀገራችን አካባቢዎች ከአድባራት እና ገዳማት ቅጽር ውጭ የመስቀል-ደመራ በዓል በየደመራ ቦታው ደመራ በመደመር ካህናቱ የዕለቱን ጸሎት ካደረሱና አስፈላጊውን ሃይማኖታዊ ሥርዓት በሚገባ ካከናወኑ በኋላ ደመራውን ይባርካሉ፤ ሕዝቡም “ኢዮሃ አበባዬ መስከረም ጠባዬ” በማለት ደመራውን እየዞረ የበዓሉን ክብር ይገልጻል፤ ከደመራው የበዓል አከባበር ሥነ ሥርዓት በኋላም በነፍስ ወከፍ በየቤቱ ችቦውን እያበራ መጪው ዘመን የደስታ፣ የሰላምና የጤና እንዲሆንለት በመመኘት በየቋንቋው እና ባህሉ ለአምላኩ ምስጋናውን ሲያቀርብ ያመሻል፡፡

በመሆኑም ከላይ እንደተገለጸው በኢትዮጵያ የመስቀል በዓል እንደ ሕዝቡ ባህል በልዩ ልዩ ሥነ ሥርዓት የሚከበር ብሔራዊ እና ታሪካዊ በዓል ነው፡፡ ለምሳሌ፡- በምዕራብ ሸዋ - ጉደር፣ አምቦ ደመራው ከተቃጠለ በኋላ ዕንጨቱን ለበረከት እያሉ በመውሰድ በቤታቸው አጥር ላይ ሳጋ ያደርጉታል፤ ወጣቱም በባህላዊ ምስጋና ብትሩን ይዞ በየሰዉ ቤት በመዘዋወር ባህላዊ ጨዎት በማሰማት፣ መስቀልን በማሞገስና በመደሰት ያሳልፋል፡፡ በጉራጌ፣ በሃዲያ እና በከምባታ ደመራው ተቃጥሎ የተረፈው ጉርድራጅ ዕንጨት ወደ ቤተ ልሔም እንዲገባ ይደረጋል፡፡ በከፋ ከሌሊቱ 10 የደመራው ሥነ ሥርዓት ተከናውኖ 12 ሰዓት ላይ ደመራው የሚቀጣጠል ሲሆን በሰሜን ኢትዮጵያ(በትግራይ) ደመራው መስከረም 16 ቀን ቢደመርም ሥርዓተ ጸሎቱ የሚካሄደው፣ ደመራው የሚለኮሰው መስከረም 17 ቀን በጠዋት ነው፡፡ በጎንደር ደግሞ መስከረም 17 ቀን ሙሉ የበዓል ሥርዓተ ጸሎት ተደርጎ ደመራውን ከ3፡00 - 6፡00 ባለው ጊዜ ይለኩሳሉ፡፡

በወሎ፣ በጎጃም (ደብረ ማርቆስ)፣ በሸዋ እንዲሁም በምሥራቅ፣ ምዕራብ እና ደቡብ ኢትዮጵያ ደመራ የሚደመረውና ሥርዓተ ጸሎቱ ተደርጎ የሚቀጣጠለው መስከረም 16 ቀን ከሰዓት በኋላ ወደ ማታ ነው፡፡ በዋግ ሕምራ ዓመዱን ተሻምተው ቤታቸው ወስደው በከብቶች በረትና በፍየሎቹ ጋጣ ለበረከት እና ለመድኃኒት ይበትኑታል፡፡

የመስቀል-ደመራ በዓል ከሃይማኖታዊ እና ባህላዊ አከባበሩ ባሻገር የቱሪስት መስሕብ በመሆን ለሀገር ኢኮኖሚ እና የገጽታ ግንባታ የጎላ አስተዋፅኦ እንደሚያበረክት ይታወቃል፡፡ በተለይም በአዲስ አበባ ከተማ የመስቀል-ደመራ በዓል አከባበር(ሥነ ሥርዓት)፣ በሕዝቡ ብዛት እና በትርኢቱ ማማር ኢትዮጵያውያንን ብቻ ሳይሆን ሌሎች የውጭ ሀገር ዜጎችን የሚስብ እና የሚማርክ ነው፡፡ በዚህ ደማቅ የበዓል አከባበር ለማሳየትና ለመላው ዓለም ለማስተዋወቅ የሚመጡት የውጭው ዓለም የብዙኀን መገናኛ ባለሞያዎችና የቱሪስቶች ቁጥር እየጨመረ መጥቷል፡፡

ከ1967 ዓ.ም በፊት በአዲስ አበባ ከተማ የመስቀል-ደመራ በዓል አጠቃላይ ዝግጅት ይመራ የነበረው በመንግሥት (በከተማዋ ማዘጋጃ ቤት) ሓላፊነትና አስፈጻሚነት ነበር፤ በበዓሉ ላይም ንጉሠ ነገሥቱ ግርማዊ ቀዳማዊ ዐፄ ኀይለ ሥላሴ እና ሚኒስትሮቻቸው በክብር እንግድነት ይታደሙ ነበር፡፡ ግርማዊነታቸው መስቀል አደባባይ ሲደርሱ ወንጌል ዘወርቅ እና የወርቅ መስቀል የያዙ አበው መነኮሳትን በማስከተል ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርኩ አቀባበል ያደርጉላቸው፣ ሕፃናትም እቅፍ አበባ ያበረክቱላቸው ነበር፡፡ ልዩ ልዩ ሃይማኖታዊ ሥነ ሥርዓቶች ተከናውነው ሲያበቁ ቅዱስ ፓትርያርኩ በዓሉን የሚመለከት ቃለ ምዕዳንና ቃለ በረከት ካስተላለፉ በኋላ የሀገር መከላከያ፣ የክብር ዘበኛ እና የፖሊስ ሠራዊት አባላት ልዩ ልዩ ትርኢቶችን እያሳዩ በየተራ በንጉሡ ፊት ያልፋሉ፤ ቅዱስ ፓትርያርኩም ደመራውን በአራቱም ማእዝን ባርከውና ችቦውን ለኩሰው ለንጉሠ ነገሥቱ በማቀበል ንጉሠ ነገሥቱ ደመራውን ያቀጣጥሉ ነበር፡፡ ቤተ ክርስቲያናችን የሰላም መሠረት በመሆኗም እንደ መስቀል በመሰሉ አደባባይ በዓላት ላይ የምታስተላልፋቸው ፍጹም ሰላማዊ የሆኑ መልእክቶች የሰላም ወዳዱን ሕዝብ ስሜት የመግዛት ኀይል ነበራቸው፡፡

ከ1967 ዓ.ም ወዲህ ግን የደመራ ሥነ ሥርዓቱን የመምራት፣ የማስፈጸምና የማስተባበር ሚና የጠቅላይ ቤተ ክህነት ሆኗል፡፡ ከንጉሣዊ ሥርዓቱ መለወጥ በኋላ ወታደራዊው የደርግ መንግሥት የመስቀል ደመራ በዓልን ወደ ገነተ ጽጌ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን አካባቢ አሁን ለግንባታ በታጠረው ቦታ ላይ በማዞር በዚያ እንዲከበር አድርጓል፡፡ መስቀል አደባባይ በመባል የሚታወቀውንም ሥፍራ “አብዮት አደባባይ” የሚል ስያሜ በመስጠት ለበርካታ ዓመታት እጅግ ባማረና በደመቀ ሁኔታ የመስቀል ደመራ ይከበርበት የነበረውን፣ ቃለ እግዚአብሔር ይነገርበት የነበረውን ቦታ በየዓመቱ መስከረም 2 ሌላ ዐዋጅ የሚታወጅበትና የሠራዊት ሰልፍ የሚታይበት በማድረግ የቤተ ክርስቲያናችን መብት እንዲገፈፍ አድርጎ ነበር፡፡
ከ1984 ዓ.ም ወዲህ ግን ቤተ ክርስቲያናችን በኀይል የተወረሰባት አደባባይ ከነስያሜው ለቤተ ክርስቲያኒቱ እንዲመለስላት ተደርጓል፡፡ እንደቀድሞው ሁሉ የኢፌዴሪ መንግሥት ፕሬዝዳንትና የአዲስ አበባ ከተማ ከንቲባ፣ ሚኒስትሮች እና አምባሳደሮች በመስቀል አደባባይ በተገኙበት ከብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያሪኩና ከብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት ጎን ተቀምጠው የመስቀል ደመራን በዓል ያከብሩታል፡፡ ከዚህም ጋራ በካህናት፣ በምእመናን፣ በሰንበት ት/ቤቶች ተማሪዎች የተለያየ ሰልፍ ትርኢት ብቻ ይከበር የነበረው ይኸው የመስቀል-ደመራ በዓል አሁን አሁን ደግሞ የመከላከያና የፖሊስ ሠራዊት አባላት ፀጥታውን ከማስከበር ባሻገር እንደቀድሞው ከበዓሉ ሰልፈኞች ጋራ ተራ ገብተው ማርሽ እያሰሙ እንዲያከብሩት መንግሥት ፈቅዷል፡፡ ስለሆነም ሠራዊቱ መንፈሳውያት መዝሙሮችን በማርሽ አስገብተው የ
ሚያሰሙት ድምፅ ከያሬዳውያኑ ዝማሬና ከሰንበት ት/ቤቶች ዘማርያን መዝሙር ጋራ ተዳምሮ ከመቼውም ጊዜ በተለየ ለበዓሉ ድምቀት እየሰጠው ይታያል፡፡
© Deje Selam Blog 2011


Post a Comment

Blog Archive

የአቡነ ጳውሎስ "ሐውልተ ስምዕ"

ነጻ ፓትርያርክ ምርጫ ቢሆን ኖሮ ማንን ይመርጡ ነበር? እንበልና ሁሉም ነገር ሥርዓቱን ጠብቆ የተከናወነ የእጩዎች ምርጫ ቢሆን ኖሮ፣ አሁን የምናነሣቸው ጉድለቶች ባይኖሩ ኖሮ፣ 6ኛው ፓትርያርክ እንዲሆን የምትመርጡት ማንን ነበር? (ማሳሰቢያ፦ አሁን ያለው ክፍፍል እና የመንግሥት ተጽዕኖ ባይኖር ኖሮ ተብሎ የሚመለስ ጥያቄ ነው። የምን “ባይኖር ኖሮ ነው” የሚል አስተያየት ካለዎትም እናከብራለን።)