June 15, 2011

“ዐገቱኒ ከለባት (ውሾች ከበቡኝ)” - የተባለ አዲስ መጽሐፍ ታተመ


To Read in PDF, Click HERE.
(ደጀ ሰላም፤ ጁን 15/2011)፦  ወጣቱ ትውልድ በሃይማኖቱ ተነቃቅቶ አምልኮተ እግዚአብሔርን እያጸና፣ የቅድስት ድንግል ማርያምን አማላጅነት እየተማፀነና እየመሰከረ የቅድስት ቤተ ክርስቲያንን አስተምህሮና ትውፊት ለመጠበቅ በሚተጋበት በአሁኑ ወቅት ወጣቱን የፕሮቴስታንታዊ-ተሐድሶ-ኑፋቄ ሰለባ ለማድረግ በኑፋቄው የውስጥ አቀንቃኞች የሚፈጸመው ደባ ኦርቶዶክሳዊውን ወጣት ከመድፈርና በወጣቱ ላይ ከመሳለቅ ተለይቶ እንደማይታይ “ዐገቱኒ ከለባት - ውሾች ከበቡኝ” በሚል ርእስ በሊቀ ትጉሃን ወንደሰን ተገኝ ተዘጋጅቶ ለገበያ የዋለው ባለ 35 ገጽ መጽሐፍ አከል ጽሑፍ አሳሰበ፡፡


በጽሑፉ ላይ እንደተገለጸው፣ የሉተርን ትምህርት በቃል እቃወማለሁ እያሉ በተግባር የሉተርን ኑፋቄ የሚያራምዱ፣ የሉተርን ‹መጽሐፍ› ለይምሰል እያቃጠሉ ‹ቅጂው›ን አባዝተው ለምእመኑ የሚቸበችቡ፣ ካባቸው የተዋሕዶ ድምፃቸው የተሐድሶ፣ መነሻቸው ኢየሱስ መድረሻቸው ዲያብሎስ የሆነ፣ ስንኳን ንግግራቸው የሚለብሱት ሰናፊል ቀሚስ የኦርቶዶክስ ስፌት እና አሠራር ያልሆነ የተሐድሶ-ኑፋቄ አቀንቃኞች በየዐውደ ምሕረቱ እያቀረሹ ምእመናንን ግራ እያጋቡ ነው፡፡ ጽሑፉ “ኢትዮጵያዊ ኤራስሞስ” የሚላቸውና በጉያችን ሆነው የቤተ ክርስቲያንን አስተምህሮ በመናድ ጥቅማቸውን የሚያራምዱ የተሐድሶ-ኑፋቄ አቀንቃኞች የመጨረሻ ግብ “አብያተ ክርስቲያናት ሁሉ ወደ ጭፈራ ቤት እንዲቀየሩ” ማድረግ ነው፡፡ ይህ ግብ በዓለማችን ያሉ የስለላ ድርጅቶች ዋና ዓላማ እንደሆነ የሚናገረው ጽሑፉ፣ “እግዚአብሔርን እየጠሩ በመጨረሻ ሰይጣንን ማመስገን፣ አብያተ ክርስቲያናትን ወደ መሸታ ቤት መቀየር ተሐድሶ ተወልዶ ባደገባት አውሮፓ እንጂ ወር እስከ ወር፣ ዓመት እስከ ዓመት የሥላሴ አንድነት ሦስትነት፣ የድንግል ማርያም አማላጅነት በሚሰበክባት ኢትዮጵያ ሤራው ይሳካልናል ብሎ መልፋት ውጤቱ መልፋት ብቻ ሆኖ ይቀራል፡፡”

ምንኩስናን እና ገዳማዊ ሕይወትን የሚቃወሙ፣ መዳን በእምነት እና በምግባር ሳይሆን በእምነት ብቻ ነው የሚሉ፣ የ81 ቅዱሳት መጻሕፍትን ቀኖናዊነት የማይቀበሉ፣ የቅድስት ድንግል ማርያም አማላጅነትን የሚክዱ፣ ሥልጣነ ክህነትን የሚያቃልሉ የፕሮቴስታንታዊ-ተሐድሶ-ኑፋቄ ቡድኖች በተለያየ ጊዜ ወደ ኢትዮጵያ መግባታቸውን ያመለከተው ጽሑፉ፣ በ1830 ዓ.ም እንደ ሳሙኤል ጎባት እና ክርስቲያን ኩግለር ያሉትን የተሐድሶ ቡድኖች ወደ ኢትዮጵያ የላከው የእንግሊዙ “ቸርች ሚሽነሪ ሶሳይቲ” እንደነበረ አስታውሷል፡፡ ጽሑፉ የአብዛኞቹ የተሐድሶ-ኑፋቄ ልኡካን ዕጣ ፈንታ በየአጋጣሚው መገደል እንደነበር በማብራራት ዛሬም የኢትዮጵያን ቤተ ክርስቲያንን ታሪክ ለማዳከም፣ የቅዱስ ያሬድን ዜማ ለማጥፋት በአጠቃላይ የተዋሕዶን እምነት ለማናጋት ከዚያው ከእንግሊዝ ሀገር ተሐድሶውያንን እያሠለጠነ ወደ ኢትዮጵያ እየላከ የሚያበጣብጠው በሃይማኖት ስም የተደራጀው የሰይጣን መልእክተኛ መኖሩን ጠቁሟል - “እኛ የቅድስት ቤተ ክርስቲያን ልጆች ግን ቅዱስ አትናቴዎስ አርዮስን የረታባትን፣ ቅዱስ ቄርሎስ ተዋሕዶን ያብራራባትን ንጽሕት ቅድስት ሃይማኖት እስከ ሞት ድረስ ለመጠበቅ የታመንን እንሆናለን” ብሏል፡፡

ጽሑፉ የሮም ካቶሊክ በማርቲን ሉተር የፕሮቴስታንታዊ ተሐድሶ ፓርቲ በታመሰችበት በ16ው መ/ክ/ዘ በደች/ኔዘርላንድስ የተነሣው ዴስደሪየስ ኤራስሙስ ዘሮተርዳም (ከኦክቶበር 27፣ 1466 - ጁላይ 12፣ 1536) የሥላሴን አንድነት ሦስትነት የሚያስረግጡ የቅዱስ መጽሐፍ ክፍሎችን በመፋቅ፣ ድንግል ማርያም ከፈጣሪ በታች ከፍጡራን በላይ መሆኗን በመቃወም፣ ቅዱስ ቁርባንን እና ምሥጢረ ንስሓን የተመለከቱ የሥርዐተ ቤተ ክርስቲያን ክፍሎችንና የተቀደሰውን ክርስቲያናዊ ትውፊት በማቃለል መላ ዘመኑን ያቀነቀነውን ፖሊቲካ እና ዘረኝነት የተቀላቀለበት ስሑት ትምህርት የትንታኔው አስኳል በማድረግ የተጠናቀረ ነው፡፡

ዴስደሪየስ ኤራስሙስ ዘሮተርዳም (በአጭሩ ኤራስሙስ) የላቲኑን ቩልጌት መጽሐፍ ቅዱስ ለማቃናት በሚል ወደ ግሪክ ቋንቋ በመለሰውና Textus Receptus” እየተባለ በሚታወቀው የግሪክ ሓዲስ ኪዳን ትርጉሙለማርቲን ሉተር ፕሮቴስታንታዊ-ተሐድሶ-ኑፋቄ መስፋፋት ቅልዝ መሬት እንደፈጠረ በሮም ካቶሊኮች ዘንድ ይወቀሳል፡፡ ማርቲን ሉተር በተራ-ተርታ ዘይቤ ወደ ጀርመንኛ በመተርጎም ኑፋቄውን ያስፋፋበት የግሪክ መጽሐፍ ቅዱስ ቅጂ ያገኘው በእጅጉ ያደንቀው ከነበረው ኤራስሙስ ነው፡፡ በዚሁም የኤራስሙስ የሓዲስ ኪዳን ግሪክ ትርጉም በቅዱስ ዮሃንስ ቀዳማይ መልእክት ምዕራፍ 5 ቁጥር 7 ላይ፣ “በሰማይ የሚመሰክሩ ሦስት ናቸው፤ አብ፣ ቃሉ እና መንፈሱ፤ እሊህ ሦስቱ አንድ ናቸው” የሚለው ኀይለ ቃል ተፍቋል፡፡ በወቅቱ ኤራስሙስ ለዚህ የሰጠው ምክንያት ኀይለ ቃሉን እርሱ ባመሳከራቸው ሌሎች ምንጮች ላይ አለማግኘቱን በመጥቀስ ነበር፡፡ ይሁንና በዮርክ የካቶሊክ ጳጳስና የኤራስሙስ የዕድሜ ልክ ተፃራሪ የነበረው ኤድዋርድ ሊ ምለሳው ምስጢረ ሥላሴን የሚያናጋ መሆኑን በማብራራት እንደተቃወመው ጽሑፉ ያትታል፡፡ ይሁንና ሌሎች ምንጮች ኤራስሙስ በሮም ካቶሊክ ውስጥ የተፈጸመው ሥነ ምግባራዊ ዝቅጠትና እርሱ በብልሃት የተፈጠሩ ሰው ሠራሽ የሚላቸው ልማዶች እንዲታረሙ የጣረ፣ ካቶሊካዊነቱን ያልካደ የሞራል ተሐድሶ(Moral Reformer) አቀንቃኝና የዘመነ አብርሆ የብሉይ ፍልስፍና አስተምህሮዎች እና ድርሳናት(Classical thought and Classical Literatures) ምሁር መሆኑን በመጥቀስ ሉተራዊ የፕሮቴስታንት-ተሐድሶ-ኑፋቄ ፊታውራሪ መባሉን ይቃወማሉ፡፡

ጽሑፉ በኣንፃር ኤራስሙስ “ሥላሴ አትበሉ፤እግዚአብሔር አትበሉ፤ኢየሱስ በሉ” በሚል የቤተ ክርስቲያንን አስተምህሮ እየናደ፣ ክርስቲያናዊ ትውፊቷን እያቃለለ የሚገኘውን ጥቅመኛውን እና የተሐድሶ-ኑፋቄ መልእክተኛውን በጋሻው ደሳለኝን በአመልካች ጣት ጠቁሞ የማሳየት ያህል ስም ሳይጠቅስ አብራርቷል፡፡ በጽሑፉ በጋሻው “ኤራስሙስን ተክቶ የሚንቀሳቀሰው የተሐድሶው ፊት አውራሪ” ተብሏል፡፡ ተቺዎች የኮሌጅ ሁለተኛ ዓመት ትምህርቱን መዝለቅ ተስኖት የተባረረውን በጋሻውን ቢያንስ በብሉይ ፍልስፍና እና አስተምህሮ ጥናት ካለውና የቋንቋ ችሎታው ጎልቶ ከሚነገርለት ኤራስሙስ ጋራ ማነፃፀሩ ተገቢ እንዳልሆነ ይናገራሉ፡፡ ይሁንና ጽሑፉ የተሐድሶ ኑፋቄ አቀንቃኝ በሆነ ግብራቸው ያስተካከላቸውን ሁለቱን ግለሰቦች እንደሚከተለው ገልጧቸዋል፤
“. . . ኤራስሞስ የተባለው የተሐድሶ መሪ በመጀመሪያው ቅዱስ ኦገስጢኖስ ከሚባል ገዳም ገባ፡፡ ውሎ ሳያድር የገዳሙ የአኗኗር ሥርዐት ከባድና ሊወጣው እንደማይችል ስለገባው ‹የገዳም ሥርዐት ካልታደሰ፣ ካልተሻሻለ ገዳም አያስፈልግም አለ፡፡ እንደ አጋጣሚ ባፉ ቅልጥፍና የካምብሪጅ ጳጳስ ጠራውና ሥራ እና ነጻ የትምህርት ዕድል በመስጠት ፓሪስ ውስጥ በሚገኘው በሞንቲያጎ ዩኒቨርስቲ እንዲማር ፈቀደለት፡፡ ይሁን እንጂ በዚያም የትምህርት ቤቱን ሥርዐትና ደንብ ባለማክበሩ ከትምህርት ቤቱ ተባረረ፡፡ በዚህን ጊዜ ቁጭቱንና ስንፍናውን ለመደበቅ ገዳም አያስፈልግም፤ ጳጳስ የለም፤ ነጻነት ያስፈልገናል በሚል የፖሊቲካ ቅስቀሳው ሥላሴን የሚቃወም አዲስ ኪዳን እንዳሳተመ ከቤተ ክርስቲያኗ ወጣ፡፡

የግጥምጥምና የታሪክ ራሱን መድገምም በሃገራችን ይታያል፡፡ የኤራስሞስን ቦታ ተክቶ የሚንቀሳቀሰው የተሐድሶው ፊት አውራሪ ከሰንበት ት/ቤት እንኳን ሊያስገባው የሚያስችል ዕውቀት ባይኖረውም እንደ ኤራስሞስ ባገኘው የትምህርት ዕድል መጠቀም የሚያስችል በቂ ችሎታ ስላጠረው የትምህርት ቤቱን ሥርዐትና ደንብ ማቃወስ ጀምሯል፡፡

በዚህ አካሄዱ ስንፍናውን ለመሸፈን ሲል ብቻ በዋናነት “ሲኖዶስ የለም” በማለቱ ከትምህርት ገበታው ተባረረ፡፡ ከዚህ በኋላ ነው እንግዲህ ወደ ዋና ዓላማቸው የገቡት፡፡ በስብከቶቻቸው በመጣጥፎቻቸው የተሐድሶውን የኤራስሙስን ፈለግ በመከተል - ሥላሴ አትበሉ፤ ለጠላቶቼ(ለአጋንንቱ) ሁሉ ምስጋናዬን አቀርባለሁ፤ ስለ እመቤታችን ስሟን መጥራት  ባለመፈለግ ከአንዲት ሰማያዊት ተወለደ የሚል የንቀት ዐረፍተ ነገርና ኦርቶዶክሳዊ ያልሆነ አገላለጽ በመጠቀም የቅድስት ቤተ ክርስቲያንን አስተምህሮ በመናድ የግል ጥቅማቸውን የሚያራምዱ ዛሬም በጉያችን አይጠፉም፤. . .በርገጠኝነት የመጨረሻ ግባቸው አብያተ ክርስቲያናት ወደ ጭፈራ ቤት እንዲቀየሩ ለማድረግ ነው፡፡

ዛሬ በየዐውደ ምሕረቱ ካባው የተዋሕዶ፣ ድምፁ የተሐድሶ፣ መነሻው ኢየሱስ መድረሻው ዲያብሎስ የሆነ ስንት አለ መሰላችሁ?...ዛሬ በእናት ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ያለውን ውበት፣ ጥቅም፣ ማንነት ለመንጠቅና ሳይጠራ ተጠርቼአለሁ፤ መንፈስ ቅዱስ ላከኝ፣ አዘዘኝ በማለት የተሐድሶዎችን የስብከት ዘዴ በመቃኘት በቅድስት ቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረት የሚያቀረሸው ስንቱ ነው? መቼም እንደ ይሥሓቅ አርጅተን ሳይሆን በሥራ ብዛትና በተለያየ የኑሮ ውጣ ውረድ ደንዝዘን የሰበከውን ድምፅ የተሐድሶ መሆኑን ብንለየውም አለባበሱና ሰው ሠራሽ ትሕትናው ግራ የሚያጋባና ለውሳኔ የሚያስቸግረን ስንቱ ተሐድሶ በየዐውደ ምሕረቱ አለ መሰላችሁ? አንድ ቀን ማታለል ይቻላል ሁልጊዜ ግን ማታለል ግን ማታለል ግን አይቻልም፡፡

. . .ዕጣን እያሸተትን ስና ስቀድስ ያደግነው፣ የጻድቃን ሰማዕታት ቅዱሳን መላእክትን ዝክር ዳቦ እየደፋን ንፍሮ እየቀቀልን ለተራቡት በማብላት፣ ለተጠሙት በማጠጣት የምንዘክረው ሃይማኖታችን የቤተ ክርስቲያናችን አስተምህሮ ስለሆነ እንጂ ዘመናዊነት ሳይገባን ቀርቶ አይደለም፡፡

አንዳንዶች ያወቁ እየመሰላቸው ነገር ግን የታወቁ ሰዎች አያድንም፤ ከንቱ ልፋት ነው፤ ዝም ብሎ ንፍሮ መቀቀል ጉልባን ማገንፋት ብለው ሊተቹንና ሊሰድቡን ይሞክራሉ፡፡ ዳሩ ግን መቼም የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያንን ሊበርዟት ምእመኖቿን ማዳከም አይቻላቸውም፡፡ በተለይ ድንግል ማርያም ስሟ በማይጠራበት ሁኔታ ስለ ተዋሕዶ ትምህርት መናገር ኦርቶዶክሶች ነን ቢሉን አንቀበላቸውም፡፡…”

የጽሑፉ አዘጋጅ የሆኑት ሊቀ ትጉሃን ወንድወሰን/በቅጽል ስማቸው ኮረንቲ/ የመዝሙር ሥራዎችን በማሰራጨት የሚተዳደሩ ሲሆኑ ራሳቸውን ችለው ለማገልገል በሚበቁበት መጠን ነባሩን የቤተ ክርስቲያን ትምህርት ተምረዋል፤ በአሁኑ ወቅት በሰዋስወ ብርሃን ቅዱስ ጳውሎስ ማሠልጠኛ ኮሌጅ በተከታታይ ትምህርት መርሐ ግብር/ሴሚናሪ/ የመጀመሪያ ዓመት ተማሪ መሆናቸው ተገልጧል፡፡ የፕሮቴስታንታዊ-ተሐድሶ-ኑፋቄ አቀንቃኞችን ፊት ለፊት በመጋፈጥ እና በመገሠጽ የሚታወቁት ሊቀ ትጉሃን ወንድወሰን ጽሑፉን እንደሚያሳትሙ ከተሰማበት ጊዜ ጀምሮ ይህ ዘገባ በሚዘጋጅበት ሂደት ከእነ ትዝታው ሳሙኤል የማያባሩ ስልኮች ሥነ ልቡናዊ ጫና የሚፈጥሩ የስም ማጥፋት እና ማስፈራሪያ አዘል ዛቻዎች እየተደረገባቸው መሆኑ ተገልጧል፡፡ ይሁንና ሊቀ ትጉሃን ወንድወሰን በእጃቸው በሚገኙና በምስል ወድምፅ የተደገፉ ማስረጃዎችን ለኅትመት በመዋል ማጋለጣቸውን እንደሚቀጥሉ መናገራቸው ተገልጧል፡፡ ይህም  የፕሮቴስታንታዊ-ተሐድሶ-ኑፋቄ ለመከላከል በጥቅምት ወር 2003 ዓ.ም በጥምረት የተጀመረው እንቅስቃሴ ሰፊ መሠረት የመያዙ መገለጫ እንደ ሆነ ተመልክቷል፡፡
የመጽሐፉ ዋና ዋና ነጥቦች በአጭሩ፦
  • በጽሑፉ በጋሻው ደሳለኝ ህልውና ሥላሴን የሚያጠይቁ ኀይለ ቃሎችን ከቅዱስ መጽሐፍ ለመፋቅ ከሞከረው ተሐድሶው ኤራስሞስ ጋራ እየተነጻጸረ ቀርቧል፤ “ካባው የተዋሕዶ ድምፁ የተሐድሶ፤ መነሻው ኢየሱስ መድረሻው ዲያብሎስ” የተባለው በጋሻው ደሳለኝ በዐውደ ምሕረት በተናገረው ኑፋቄው ተጠርቶ እንዲመረመር አልያም ተወግዞ እንዲለይ ተጠይቋል፡፡
  • ተሐድሶዎች የቆሎ ተማሪዎችን ወደ ከተማ አስኮብልለው ዳዊታቸውን እያስጣሉ ሎቶ(ሎተሪ) አዟሪ በማድረግ፣ ዓላማና መሠረታዊ ትምህርት የሌላቸውን ደቀ መዛሙርት “ኢየሱስ ብቻ ከበቂ በላይ ነው፤ ከመጽሐፍም መጽሐፍ ቅዱስ ብቻ ከበቂ በላይ ነው” በማሰኘት፣ የአስተዳደር ሠራተኞችን ዳጎስ ባሉ ጥቅማጥቅሞች እና በውዳሴ ከንቱ አባብለው ሥራቸውን እያስለቀቁ ወደ ራሳቸው ድርጅት በማስገባት አብነት ት/ቤቶችን፣ ኮሌጆችን እና ቤተ ክህነቱን እያዳከሙ ኑፋቄያቸውን በማስፋፋት ላይ ናቸው፡፡
  • “የተሐድሶ መልእክተኞች በአንድ ወቅት ቴዎዶስዮስ የተባለውን የግብፅ ቤተ ክርስቲያን ፓትርያሪክ ‹ድንግል ማርያም የአዳም ኃጢአት አለባት› በሚለው ኢ-ኦርቶዶክሳዊ ትምህርት በማሳመናቸው የግብፅ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ድንግል ማርያምን በተመለከተ የተምታታ ትምህርት እንዲኖራት አድርገዋል፡፡ በዚህም በተወሰነ ደረጃ የተሳካላቸው ይመስላል፡፡ በኢትዮጵያ ግን እስከ አሁን ድረስ እየተነሡ ይፈርጣሉ፤ እየተገነጠሉ ይወጣሉ እንጂ የቤተ ክርስቲያኒቱን አስተምህሮም ሆነ መዋቅር ለመለወጥ እና ለመበረዝ አልተሳካላቸውም፡፡” (ጽሑፉ፣ ገጽ 27)
  • “ከወር እስከ ወር፣ ከዓመት እስከ ዓመት የሥላሴ አንድነት ሦስትነት፣ የድንግል ማርያም አማላጅነት በሚሰበክባት ቅድስት ሀገር የተሐድሶ ኑፋቄ ሤራ ይሳካል ብሎ መልፋት ውጤቱ መልፋት ብቻ ሆኖ ይቀራል፡፡” (ጽሑፉ፣ ገጽ 18)
  • የጽሑፉ አዘጋጅ ከእነ ትዝታው ሳሙኤል የስልክ ማስፈራሪያ ተደርጎባቸዋል ተብሏል፤
  • ጽሑፉ የፕሮቴስታንታዊ-ተሐድሶ-ኑፋቄን ለመከላከል የሚደረገው የተቀናጀ እንቅስቃሴ ሰፊ መሠረት የመያዙ መገለጫ እንደ ሆነ ተመልክቷል፤

Post a Comment

Blog Archive

የአቡነ ጳውሎስ "ሐውልተ ስምዕ"

ነጻ ፓትርያርክ ምርጫ ቢሆን ኖሮ ማንን ይመርጡ ነበር? እንበልና ሁሉም ነገር ሥርዓቱን ጠብቆ የተከናወነ የእጩዎች ምርጫ ቢሆን ኖሮ፣ አሁን የምናነሣቸው ጉድለቶች ባይኖሩ ኖሮ፣ 6ኛው ፓትርያርክ እንዲሆን የምትመርጡት ማንን ነበር? (ማሳሰቢያ፦ አሁን ያለው ክፍፍል እና የመንግሥት ተጽዕኖ ባይኖር ኖሮ ተብሎ የሚመለስ ጥያቄ ነው። የምን “ባይኖር ኖሮ ነው” የሚል አስተያየት ካለዎትም እናከብራለን።)