January 21, 2008

Religious Intolerance in Ethiopia, Fanatic Islam waring Christianity


From Reporter Amharic Newspaper in Addis Ababa,




በኢትዮጵያ በሀይማኖት ሰበብ የሚነሱ ግጭቶች ምንጫቸው ከውጭ ነው
ፕሮፌሰር ኤፍሬም ይሳቅ

በኢትዮጵያ አክራሪነት እየታየ ነው
ኘሮፌሰር ዶናልድ ሌቪንበኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ የተነሱ የሀይማኖት ግጭቶች እንዲሁም በአሁኑ ጊዜ ሀይማኖትን ሽፋን አድርገው የሚነሱ ግጭቶች ምንጫቸው ከውጭ መሆኑን ፕሮፌሰር ኤፍሬም ይሳቅ ገለፁ፡፡ በኢትዮጵያ የሀይማኖት መቻቻል በተመለከተ ምሁራን ንግግር አደረጉ፡፡ ኘሮፌሰር ዶናልድ ሌቪን በኢትዮጵያ የአክራሪነት ሁኔታ እየታየ መምጣቱን ገልፀዋል፡፡

ፕሮፌሰር ኤፍሬም ይሳቅ በሀገራችን የተከሰቱት የሀይማኖት ግጭቶች ምንጮቻቸው ከውጭ ነው ሲሉ ለሪፖርተር ገልፀዋል፡፡ ፕሮፌሰሩ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ሀይማኖትን ሰበብ በማድረግ የተከሰቱት ግጭቶች የውጭ ሀይሎች በሀገሪቱ ላይ ከነበራቸው ልዩ ፍላጎት የመነጩ መሆናቸውን ገልፀዋል፡፡

በኢትዮጵያ ሀይማኖትን ሽፋን በማድረግ የተነሱት ግጭቶች በፍፁም ሀይማኖታዊ መሰረት የላቸውም ሲሉ ፕሮፌሰሩ አስታውቀዋል፡፡ ይልቁንም ይላሉ ፕሮፌሰሩ ይልቁንም በሀይማኖት ሽፋን የውጭ ሀይሎች ሀገሪቱን ለመውረር ካላቸው ፍላጎት አንፃር የቀሰቀሱት ግጭት ነው ሲሉ አብራርተዋል፡፡ የኢትዮጵያ ህዝብ በሀይማኖት መከባበር ለዓለም ህዝብ ምሳሌ ሆኖ ቆይቷል ብለዋል፡፡

ፕሮፌሰሩ በአሁኑ ጊዜ የሚታዩትም የሀይማኖት ግጭቶች ኢትዮጵያዊ ነፀብራቅ የሌላቸውና ከውጭ የመጡ መሆኑን ገልፀው አዲሱ ትውልድ በአዲሱ ሚሌኒየም የሀይማኖትን መቻቻል ሊያጎለብትና አጠናክሮ ሊይዝ ይገባል ሲሉ መክረዋል፡፡

ከዚሁ ጋር በተያያዘ ሰሞኑን ኢንተር አፍሪካ ግሩፕ ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ጋር በመተባበር ኢንሀንሲንግ ሪሊጂየስ ቶለራንስ ኢን ኢትዮጵያ ኢን ዘኒው ሚሊኒየም በሚል ርዕስ ባዘጋጁት ኮንፈረንስ ላይ ምሁራን ንግግር አድርገዋል፡፡

በኮንፈረንሱ ወቅት ፕሮፌሰር ኤፍሬም ይሳቅና ዶክተር አህመድ ሀሰን ጥናታዊ ጽሁፍ አቅርበዋል፡፡ የጥናታዊ ጽሁፍ አቅራቢዎቹ የኢትዮጵያን ታሪክ በመዳሰስ የኢትዮጵያ ሕዝብ ለረጅም ዘመናት በሀይማኖት ተቻችሎ መቆየቱን ገልፀዋል፡፡

ፕሮፌሰር ኤፍሬም ባቀረቡት ጥናታዊ ፅሁፍ በኢትዮጵያ ውስጥ በሀይማኖት ሰበብ የተከሰቱት ግጭቶች በውጭ ሀይሎች በተለይም በኦቶማን ኢምፓየርና በአውሮፓውያን የቅኝ ግዛት ፍላጎት የተቀሰቀሱ መሆናቸውን ገልፀዋል፡፡

ዶክተር አህመድ ሀሰን በበኩላቸው የኢትዮጵያ ህዝብ የሀይማኖትን ልዩነት አቻችሎ የሀገሪቱን ጥቅም አስቀድሞ ተከባብሮ የኖረ ነው ሲሉ ገልፀዋል፡፡ ዶ/ር አህመድ የሀገር ልጅ የማር እጅ በማለት ልጅ እያሱ ከሀገሪቱ ሙስሊሞች ጋር በሰላም የኖሩበትን የታሪክ ገፅታ በዋቢነት ጠቅሰዋል፡፡

በሌላ በኩል ከኮንፈረንሱ ተሳታፊዎች መካከል ፕሮፌሰር ሁሴን አህመድ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ የተከሰቱትን ሀይማኖታዊ ግጭቶች እንዲሁም በቅርቡ በጅማ የተከሰተውን ግጭት በመጥቀስ በኢትዮጵያ ውስጥ የሀይማኖት መቻቻል አለ ማለት አይቻልም፣ ይልቁንም በድፍረት በርዕሰ ጉዳዩ ዙሪያ በግልፅ መወያየት ያስፈልጋል ሲሉ አሳስበዋል፡፡

አንዳንድ የኮንፈረንሱ ተሳታፊዎች በበኩላቸው በ1974 ዓ.ም የተካሄደውን የሙስሊሞች ሰልፍ፣ በአፄ ሀይለሥላሴ ዘመነ መንግሥት ወቅት የሙስሊሞች በዓላት እንደ ብሔራዊ በዓል አለመከበራቸውን፣ አህመድ ግራኝ በክርስትያኑ ዘንድ ቤተክርስቲያን ያቃጠለና ቅርስ ያወደመ ቢሆንም በሙስሊሙ ዘንድ ጀግና መሆኑን አልተገለፀም፤ የሚሉ ሀሳቦችን በማቅረብ በኢትዮጵያ ውስጥ በማህበረሰብ ደረጃ የሀይማኖት መከባበር አለ ማለት ይከብዳል ሲሉ አብራርተዋል፡፡

ዶክተር አህመድ ሀሰን ከተሳታፊዎቹ የተነሳውን አስተያየት በተመለከተ በኢትዮጵያ ውስጥ ያለውን መልካም ገፅታዎች ማበረታታት እንጂ ጥቂት መጥፎ ሊባሉ የሚችሉ ሁኔታዎችን ማጉላት ከጠቀሜታው ጉዳቱ ያመዝናል ሲሉ አስታውቀዋል፡፡ በእጅ ከተያዘ የጤፍ ፍሬ የሚንጠባጠበውን ከማየት፤ በእጅ የሚቀረውን አብዛኛውን ፍሬ ማየት የተሻለ ነው ብለዋል፡፡

ዶክተር አህመድ ባለፉት ጊዚያት አንዳንድ ስህተቶች ቢኖሩም የአሁኑ ትውልድ ስህተቶቹን መድገም የለበትም ሲሉ አሳስበዋል፡፡

ከኮንፈረንሱ ተሳታፊዎች መካከል የውጭ ምሁራን በሀይማኖት መቻቻል ርዕሰ ጉዳይ ሰበብ ህብረተሰቡን ለግጭት እየተቀሰቀሱ ነው የሚል አስተያየት ተሰንዝሯል፡፡

ፕሮፌሰር ዶናልድ ሌቪን በበኩላቸው በኢትዮጵያ የአክራሪነት ሁኔታ እየታየ ነው፡፡ ሁኔታው ከኢትዮጵያ ታሪክ ጋር የማይጣጣም በመሆኑ ውይይት ሊደረግበት ይገባል ብለዋል፡፡

ፕሮፌሰር እንድርያስ እሸቴ የመቻቻልን እሴት በተመለከተ ህብረተሰቡ ውይይት ማድረግ እንዳለበት አሳስበዋል፡፡ በመቻቻል ሰበብ የጭቆና መቻቻል መኖር እንደሌለበትና የሀይማኖት እኩልነት አስተሳሰብ ማደግ እንዳለበት ገልፀዋል፡፡

በተሾመ ንቁ
Post a Comment

Blog Archive

የአቡነ ጳውሎስ "ሐውልተ ስምዕ"

ነጻ ፓትርያርክ ምርጫ ቢሆን ኖሮ ማንን ይመርጡ ነበር? እንበልና ሁሉም ነገር ሥርዓቱን ጠብቆ የተከናወነ የእጩዎች ምርጫ ቢሆን ኖሮ፣ አሁን የምናነሣቸው ጉድለቶች ባይኖሩ ኖሮ፣ 6ኛው ፓትርያርክ እንዲሆን የምትመርጡት ማንን ነበር? (ማሳሰቢያ፦ አሁን ያለው ክፍፍል እና የመንግሥት ተጽዕኖ ባይኖር ኖሮ ተብሎ የሚመለስ ጥያቄ ነው። የምን “ባይኖር ኖሮ ነው” የሚል አስተያየት ካለዎትም እናከብራለን።)